واردات

صادرات و واردات ایران در دوران قاجاریه

کپی پیست از سایت دنیای اقتصاد:
ایران از نظر اقلیمی منطقه‌ای خشک محسوب می‌شود و میزان بارندگی آن در مقایسه با بسیاری از ممالک، ناچیز است. به همین دلیل از دیرباز ایرانیان تحت شرایط خاص جوی سرزمین خویش قرار داشته و مبارزه سخت و پیگیر میان آنها و شرایط طبیعی در جریان بوده است استفاده از شیوه‌های مختلف برای دست یافتن به آب و نگهداری آن که از دوران باستان در ایران رواج داشته است بیانگر این مبارزه است ایرانی‌ها با استفاده از قنات اقدام به دستیابی به آب‌های زیرزمینی کردند تا مشکل کم‌آبی را رفع کنند.

 این روش از ایران به دیگر ممالک خاورمیانه و سپس به شمال آفریقا راه یافت. از آنجا که به دست آوردن آب در ایران به سختی و با هزینه بالایی حاصل می‌شد، بنابراین دخالت مستقیم دولت و پرداخت هزینه‌ها لازم بود. در مواردی که جنگ یا اشغال نظامی رخ می‌داد یا از سوی دولتمردان در این زمینه اهمال کاری صورت می‌گرفت ضربه سختی به تاسیسات آب رسانی و در نهایت به کشاورزی وارد می‌شد. شاید در دوره نخستین شاهان قاجار (آغا محمد خان و فتحعلی شاه) که جنگ‌های داخلی و خارجی در جریان بود چنین بی‌توجهی نیز انجام گرفته باشد، ولی در دوره حکومت محمد شاه با صدارت حاجی میرزا آقاسی شرایط به گونه‌ای دیگر رقم خورد، وی مشکل اصلی مملکت را خراب و وضع کشاورزان و فقدان عمران و آبادی می‌دانست و به همین جهت با به‌وجود آوردن روستاها، آباد کردن مزارع و به ویژه حفر قنوات و تغییر مسیر رودخانه کرج به تهران اقداماتی انجام داد. جانشین او امیرکبیر در آغاز حکومت ناصرالدین شاه در این زمینه کارهایی انجام داد و در بخش‌های مختلف مملکت به آبیاری توجه زیادی کرد. وی سد ناصری را بر رودخانه کرخه در خوزستان احداث کرد. با این حال در سال 1882 م فقط در خوزستان یازده سد مخروبه وجود داشت و به‌رغم تصمیم‌هایی که برای ساخت مجدد آنها صورت گرفت، ولی هیچ‌کدام به نتیجه‌ای نرسید. از سوی دیگر اصلاحاتی که امیرکبیر در مورد مالیات انجام داد باعث شد که زمین‌های موات زیر کشت برود، ولی پس از مرگ وی زیاده ستانی‌ها آغاز گردید و به دنبال آن قحطی‌های سال‌های 72-1869 اکثر اراضی خالصه و اربابی بار دیگر به صورت اراضی موات در آمدند. البته اقدامات امیرکبیر در تمامی زمینه‌ها آنچنان اساسی و مهم بود که در صورت استمرار مطمئنا تاثیر بسزایی بر سیاست، اقتصاد و فرهنگ ایران بر جا می‌گذاشت. پس از آغا محمد خان اراضی گسترده‌ای از مملکت به عنوان تیول به افراد واگذار شد.  لمبتون در این باره می‌نویسد:

اصطلاح تیول مانند زمان صفویه مشتمل بر انواع مختلف از عطایا بود. در بعضی موارد تیول عبارت بود از: اختصاص عوایدی که به مناصب معین تعلق می‌گرفت و در برخی موارد عبارت بود از اعطای زمین خالصه به جای حقوق و مواجب. در پاره‌ای از موارد خاصه در نواحی عشایرنشین تیولدار متعهد بود که قوای نظامی بنیجه فراهم کند در موارد دیگر تیول فقط عبارت بود از اعطای حق وصول مالیات ناحیه ای که یا زمین خالصه به شمار می‌رفت یا ملک شخص ثالث یا ملک کسی که تیول به او داده شده بود و در مورد اخیر معنی تیول معاف بودن از پرداخت مالیات بود. وی اضافه می‌کند که از انواع تیول‌های مذکور نوع دوم بیش از هم معمول و متداول بوده است.

به دست آوردن زمین برای مالک آن سود نسبتا فراوانی داشت و وی را قادر می‌ساخت عده‌ای از ملازمان مسلح را به خدمت خویش بگمارد که به دنبال آن قدرت زیادی به‌دست می‌آورد. در حقیقت این مساله باعث می‌شد که مالکان عمده از حیثیت اجتماعی و قدرت سیاسی برخوردار شوند. از این رو در دوره قاجار بر عده زمینداران افزوده شد. ماموران حکومتی برخی تجار و کسانی که می‌توانستند سرمایه‌ای به کار اندازند افراد این طبقه را تشکیل می‌دادند. درآمدهای مالیاتی در دوره قاجاریه را به مقاطعه می‌گذاشتند.

به‌هنگامی که عباس میرزا فرمانروای آذربایجان بود تا حدی این رسم را برانداخت. وی به تثبیت میزان مالیات ایالت بر اساس طبقه‌بندی منظم و مرتب و وصل آنها و اجرای این امر پرداخت. در ایران با توجه به اجرای عدالت، به دریافت مالیات می‌پرداختند. از آنجا که دستگاه قضایی و مالی مملکت تحت ریاست یک تن بود، بنابراین  این اقتدار بسته به خلق و خوی او برای مردم شوم یا فرخنده بود. پیوسته از یک سو میان حاکم ولایت و قره نوکرهای او و از سوی دیگر روستاییان، ضابطان و کدخدایان کشمکش بود. در این میان دادن و گرفتن رشوه و انعام معمول و متداول بود. مساله‌‌ای که باعث بینوایی و تنگدستی دهقانان می‌شد، مالیات‌هایی بود که تحت عنوان تفاوت عمل از آنها می‌گرفتند. تفاوت عمل، مالیات‌هایی بود که دهقانان باید علاوه بر مالیات‌های معمول جهت مخارج و ابواب جمعی نواحی که در اختیار ماموران حکومت بود می‌پرداختند به مرور زمان این عوارض بر مالیات اصیل افزوده شد و با ماموران محلی به جهت تامین مخارج خود به جمع مبالغ بیشتری مبادرت کردند.

خانم لمبتون به نقل از مالکوم می‌نویسد: زمین‌های خالصه را دهقانان طبق شرایطی که بسیار به صرفه کشاورزان بود زراعت می‌کردند. هنگامی که مامور دیوان مقدارغله را در محل معلوم می‌کرد اگر زارع بذری از دیوان گرفته بود به همان مامور پس می‌داد. سپس ده درصد از محصول را برای دروگر و خرمن کوب کنار می‌گذاشتند و مابقی به نسبت متساوی میان شاه و رعیت تقسیم می‌شد. مالیات زمین‌هایی که در تصرف افراد بود بر حسب وضع آبیاری محلی پرداخته می‌شد… تا آنجا که ممکن بود دهقانان را از کشت و زرع زمین‌های دیم دیوان باز می‌داشتند. اگر کشاورز در آن بذر عمل می‌آورد، شاه 10 درصد آن را می‌گرفت. زمین‌های دیم اگر متعلق به اشخاص بود بندرت زراعت می‌شد. محصولات دیمی گاهی فراوان بود، ولی غالبا عمل نمی‌آمد. این نرخ‌های مالیاتی که به آن اشاره کردیم به غلات تعلق می‌گرفت و برنج را هم مشمول این قاعده می‌کردند. در مورد سایر محصولات باید دانست که بذر را فراهم می‌کرد و یک سوم محصول عاید دیوان می‌شد. در مجموع لازم به تذکر است از آنجا که ایران کشوری کشاورزی بود بنابراین عمده درآمدهای دولت قاجار نیز بر اساس مالیات‌هایی که کشاورزان دریافت می‌کردند تامین می‌شد. این مالیات‌ها به دلیل نیاز روزافزون دولت، افزایش می‌یافت و در نتیجه فشار عمده به کشاورزان وارد می‌آمد.

در ادامه، لیست موارد صادراتی به صورت های لایت نوشته شده:

(more…)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

ایران و روسیه چه کالاهایی رد و بدل می‌کنند؟

ایران و روسیه چه کالاهایی رد و بدل می‌کنند؟

میزان تراز تجاری ایران و روسیه در سال گذشته در حدود 923 میلیون دلار بوده که تنها در حدود 291 میلیون دلار آن صادرات از ایران به روسیه بوده است. با این حال بررسی روند تجاری بین این دو کشور در پنج سال اخیر گویای نوسان در مبادلات آنها است.

(more…)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

روایت بانک جهانی از صادرات و واردات ایران در2014

روایت بانک جهانی از صادرات و واردات ایران در2014

افت شدید قیمت نفت یک عامل کاهش صادرات ایران (بر اساس قیمت های صادراتی) در سال 2014 بوده است. صادرات عربستان نیز که صادرکننده عمده نفت است در این دوره افت 6.8 درصدی داشته است.

(more…)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

واردات اتحادیه اروپا از ایران 2برابر شد

واردات اتحادیه اروپا از ایران 2برابر شد

واردات اتحادیه اروپا از ایران در دهمین ماه سال جاری میلادی با رشد ۲ برابری نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۱۱۱ میلیون یورو شد.

پایگاه خبری کمیسیون اروپا(یورو استات) در جدیدترین گزارش خود اعلام کرد مبادلات تجاری ایران و 28 عضو اتحادیه اروپا در اکتبر 2014 با افزایش 37 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده است.

(more…)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

اینکوترمز: Incoterms

معرفی مختصر و ساده اینکو ترمز (اصطلاحات تجارت بین المللی)

یکی از اصلی ترین موضوعات بحث صادرات و واردات یعنی اینکوترمز است.

اینکوترمز مجموعه ای از اصطلاحات است که در قرارداد های بین المللی بکار می رود تا برداشت یکسانی از قراردادها و خواسته های فی مابین شرکت ها وجود داشته باشد.

اینکوترمز میزان مسئولیت و وظایف خریدار و فروشنده را مشخص می کند. اولین ویرایش اینکوترمز توسط اتاق تجارت جهانی در سال 1936 منتشر شد. پس از آن شش بار مورد تجدید نظر واقع شد و اصطلاحات جدید به آن افزوده شد. اینکوترمز 2010 آخرین ویرایش معتبر این متن می باشد. دلیل اصلی اصلاحات متن اینکوترمز این بوده است که متن جاری آن با روش های تجاری هم زبان باشد. در اینکوترمز 2000، سیزده اصطلاح بکار رفته است:

E.X.W – F.C.A – F.A.S – F.O.B – C.F.R – C.I.F – C.P.T – C.I.P – D.A.F – D.E.S – D.E.Q – D.D.U – D.D.P

(more…)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733