کارآفريني و سربازي

روزنامه ابتکار- گفت‌وگو با حسام آرمندهي

نسبت کارآفريني و سربازي چيست؟

اين سوال ساده لايه‌هاي مختلفي از موضوعي را نمايان مي‌کند که سال‌هاست دغدغه فارغ‌التحصيلان پسر دانشگاه‌هاي داخلي است. حسام آرمندهي يکي از اين جوانان است. او فقط 29 سال دارد اما يکي از کارآفرينان پيش‌رو در بازار هيجان‌انگيز آي‌سي‌تي ايران است. بنيانگذار سايت کافه‌بازار است که صدها شغل ايجاد کرده و روزانه هزاران نفر از اپليکيشن‌هاي آن استفاده مي‌کنند. تجربه شخصي او شايد در تبيين نسبت مقوله سربازي با کارآفريني راهگشا باشد. او تامين نيروي انساني را براي کارآفريني چالشي هميشگي مي‌داند؛ چالشي که وقتي با سربازي گره مي‌خورد پيچيده مي‌شود. پيچيدگي که بخشي از آن را در تعريف غيرجامع نخبگي مي‌داند. تعريفي که براساس آن بسياري از کارآفرينان جوان اين عرصه ممکن است آدم‌هاي معمولي هستند که بايد ايده‌هايشان را موقتا کنار بگذارند و راهي سربازي شوند.

اولين مواجهه شما با سربازي از کجا شروع شد؟

وقتي سال 87 از دانشگاه شريف فارغ‌التحصيل مي‌شدم اين سوال برايم پيش آمد که خب حالا بايد چه کنم؟! سه گزينه هم بيشتر وجود نداشت. يا بايد مي‌رفتم سربازي يا از ايران مهاجرت مي‌کردم و يا اينکه به قول معروف ادامه تحصيل اجباري مي‌دادم. من گزينه دوم را انتخاب کردم. براي ادامه تحصيل رشته کارآفريني را انتخاب کردم. خيلي نگذشته بود که معافيت کفالت شامل حالم شد. همين که قضيه سريازي من رديف شد ترجيح دادم درسم را در سوئد رها کنم و برگردم سر پروژه‌هايي که دوست داشتم در ايران انجام دهم.

خب؛ پس به‌نظر مي‌رسد سربازي براي کارآفريني چندان هم سد غيرقابل عبوري نيست؟!

راستش موضوع سربازي به اين سادگي که براي من حل شد براي دوستانم پيش نرفت. در همين شرکت ما در کافه بازار دو نفر از 5 نفر تيم اصلي دغدغه سربازي دارند. يعني به‌خاطر سربازي به فوق‌ليسانس اجباري روي آوردند و حالا هم که درسشان تمام شده تمام تمرکزشان متوجه اين موضوع است که براي سربازي چه راه‌حلي پيدا کنند؟!
يعني شرکت‌هايي که در زمينه کارآفريني موفق بوده‌اند؛ توليد اشتغال و ثروت کرده‌اند و توانسته‌اند تعداد زيادي از نخبگان دانشگاه‌ها را جذب کنند امتياز يا تسهيلات خاصي در اين مقوله شاملشان نمي‌شود؟
ما با جاهاي مختلفي صحبت و رايزني کرديم ولي براي حل شدن مشکل بچه‌هايي که در حال حاضر بخشي از نخبگان عرصه برنامه‌نويسي و آي‌سي‌تي هستند هيچ نتيجه‌اي نگرفتيم. نه از بنياد ملي نخبگان، نه از واحد نخبگان نيروهاي مسلح و نه هيچ‌کجاي ديگر.

يعني حتي از امتيازات بنياد نخبگان نتوانستيد استفاده کنيد؟

يکي از بحث‌هايي که در موضوع سربازي محل اختلاف‌نظر است همين مفهوم نخبگي است. ما بچه‌هايي داريم که شايد معدل بالايي نداشته باشند و يا در مسابقات روباتيک و اين‌طور چيزها اصلا شرکت نکرده باشند اما همين بچه‌ها با تکيه بر دانش و مهارت‌هايشان کسب و کارهايي راه انداخته‌اند که شايد بيش از چندهزار نفر از طريق آن مشغول به کار شده‌اند و علاوه بر ثروت‌آفريني، براي جامعه ارزش‌آفريني کرده‌اند، اما در تعريفي که از نخبگان وجود دارد قرار نگرفته‌اند. ما حتي خودمان طرحي را ارئه داديم به بنياد نخبگان که شرکت‌هاي دانش‌بنيان به دليل سربازي از نيروهاي کليدي خود محروم نشوند اما در نهايت به در بسته خورديم و همه هم اين وسط به ما توصيه مي‌کنند که به‌جاي اين تلاش‌هاي بيهوده، موضوع را براي هر يک از نيروهايمان موردي پيگيري کنيم شايد زودتر به نتيجه برسيم!

باتوجه به تجربه شخصي شما، واقعا سربازي از عوامل تاثيرگذار بر مهاجرت نخبگان است؟

بله من عقيده دارم خيلي از مهاجرت‌هاي نخبگان به دليل همين سربازي است. حتي وقتي خيلي از پسرها به اين دليل کشور را ترک مي‌کنند باور کنيد خانم‌هاي نخبه‌ هم‌رده آن‌ها با ديدن مهاجرت کساني که در طبقه علمي آن‌ها قرار داشته‌اند انگيزه‌شان براي مهاجرت بيشتر مي‌شود.

بزرگترين چالش کارآفريني در ايران چيست؟

براي شرکت‌هايي مثل ما يکي از بزرگترين چالش‌ها تامين نيروي انسان ماهر و بادانش است. همين‌طوري هم جو رفتن در بين بچه‌هايي که مثلا از شريف فارغ‌التحصيل مي‌شوند خيلي داغ است حالا شما به اين جو سربازي را هم اضافه کنيد خودتان ببينيد نتيجه چه مي‌شود. نبايد فراموش کرد که مهم‌ترين چالش استارت‌آپ‌ها و شرکت‌هايي مثل ما تامين نيروي انساني يا همان تيم‌سازي است. در برخي موارد عوامل انگيزشي و يا شکست‌هايي که پيش مي‌آيد ممکن است تيم را از هم بپاشاند اما در موارد زيادي اين عوامل خارج از اراده شرکت است مثل همين مسئله سربازي که تشکيل تيم‌ها را با مانع روبه‌رو مي‌کند. حتي تامين سرمايه در مقايسه با نيروي انساني در رده پايين‌تري قرار مي‌گيرد.
درباره تاثير دوره سربازي بر تامين نيروي نخبه براي شرکت‌هاي دانش‌بنيان بيشتر توضيح بدهيد.
اول اينکه دو سال سربازي خيلي زياد است و دقيقا در بازه‌اي از سن جوانان است که تازه فارغ‌التحصيل شده‌اند و در بالاترين سطح انگيزه و انرژي براي کار کردن هستند و بعد در محيط کارآفريني قدرت ريسک کردن يکي از عوامل کليدي موفقيت و ارزش‌آفريني است. بالا رفتن سن حتي اگر يک سال هم باشد روي اين عامل تاثيرگذار است. اين دوره ريسک‌پذيري بالا در بين فارغ‌التحصيلان نخبه دانشگاه‌ها معمولا از همان سال آخر دانشگاه تا سه چهار سال بعد است.

يعني در اين دو سال يک نيروي نخبه يا کارآفرين هيچ استفاده‌اي از توانايي‌هايش نمي‌تواند بکند؟

ببينيد ما الان توي شرکت خودمان نيرويي داريم که جز مديران ارشد ماست. اما همين آدم دو سال توي ميدان ونک زير آفتاب ايستاده و برگ جريمه نوشته! بدون اينکه بتواند از هيچ‌يک از توانايي‌ها و استعدادهاي ويژه‌اي که داشته استفاده کند. خب اين ضرري است که بيش از اينکه متوجه اين شخص شده باشد متوجه جامعه‌اي بوده که دو سال از توانايي‌هاي يکي از استعدادهاي جوانش محروم شده و اين ضرر کمي نيست!
شرکت‌هاي دانش‌بنيان براي حل شدن اين چالش مي‌توانند چه کمکي به نيروهاي مسلح بکنند؟
به‌نظر من بحث امريه را بايد به شرکت‌هاي خصوصي به‌ويژه آن‌ها که در حوزه آي‌سي‌تي کار مي‌کنند و يا شرکت‌هاي دانش‌بنيان هم گسترش داد. ما در حال حاضر در شرکت‌هاي حوزه فناوري ديجيتال محيط‌هاي کاري داريم که کم‌و‌کسري از فضاي محيط‌هاي خارجي ندارند. در آن‌ها سعي شده از نظر مالي و محيط کار استانداردهايي رعايت شود که کسي به اين دلايل از ايران نرود اما…
به‌هر حال سربازي براي کشور يک نياز حساس و غيرقابل انکار است و تاثيرات مثبتي هم در زمينه آموزشي و رتبيتي براي آن قائل هستند…
بله موافقم. نمي‌توان منکر شد کسي که سربازي رفته از نظر ديسيپلين شخصي و نظم حرفه‌اي، آدم منضبط‌تري خواهد بود. اما فکر مي‌کنم حداقل براي يک نيروي کارآفرين اين دستاورد زيادي نيست. به نظر من چنين نيرويي اگر در شرکت خودش و يا همکارانش بنشيند و به‌جاي دو سال سربازي؛ يک پروژه‌ براي يکي از سازمان‌ها دولتي يا ملي انجام دهد خيلي دستاورد بيشتر و بزرگتري خواهد بود.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

2 Responses to “کارآفريني و سربازي”

  1. sajjad says:

    سربازیه اجباری چیزی جز یک اشتباه بزگه تارخی بیش نیس و فقط جبر را در جامعه توسعه خواهد داد امان از جبر که از برجسته ترین عوارض ان عقب ماندگیست و این جبر:( نه اینکه فقط در ایران اجباری هست در کسور هایه عقب مانده ی دیگر دنبیا هم هست ) این جبر در ایران به شدت اجرایی شده با زوره چماغ و و به شدت احساس میشه کافیه بری خاستگاری بگی سربازی نرفتی میگن مرد نشده بازم میگم امان از جبر که جهل عقب ماندگی را توسعه میدهد همین استاد(مقام معظم رهبری) حرف از ازاد بودن جوانان و تعلق داشتن کشور به جوانان میکن یک شب استاد بشین کلاهتو قاضی کن سربازیه اجباری چقدر نفع دارد چقدر ضرر باریه جوانان امروزی که فهمیده هستند با نسله قدیم مقایسه نکنید شما را بخدا قسم میدم فکر کنید بخدا کمرم شکسته تو این وضعیته اقتصادی فکر میکنید خدا وجود ندارد یا بعد از مرگ همچی تمام میشود حساب و کتابی نخواهد بود من شکایت دارم از شما استاد 10 باری به سایت رهبری پیام دادم یکبارش رو انگلیسی دادم جوابی امد که متاسف شدم همان توجیه هایه همیشگی درباره ی سربازی

    • ادمین says:

      دوست گرامی سلام
      سایت رهبری اگر جوابی بدهد مسلما باید در راستای دفاع از خویش و موارد قانونی باشد
      فکر نکنید تلاش شما بی هوده بوده
      همین تلاش های ما بوده که هبازنگری هایی هر از گاهی انجام می شود، فقط باید دست از تلاش بر نداشت و باز هم ادامه داد
      سپاس از شکامنت شما

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733