مریخ، این سیاره سرخ هم چنان پس از ارسال چندین کاوشگر، باز هم جذابیت ها و رازهای سر به مهر زیادی برای بشر دارد سوالاتی که کشف پاسخشان احتمالا برای زندگی آینده انسان به شدت مورد نیاز خواهد بود می دانیم منابع سیاره زمین در حال اتمام است، مشکلات عمده ای برای آینده زندگی انسان در زمین، دانشمندان را به فکر زندگی در سیارات دیگر واداشته است و در این بین، به نظر می رسد مریخ بهترین گزینه برای انسان باشد البته بعد از تحقیقات و تلاش های بسیار؛ چرا که مریخ همانند یک خانه نیمه کاره هنوز زمان لازم دارد تا برای زندگی احتمالی کلنی های انسانی آماده بشود.

غیر از رویای زندگی در سیاره ای دیگر، دانشمندان سوالات زیادی درباره نحوه شکل گیری منظومه شمسی دارند، مراحل شکل گیری سیارات خاکی و تاریخ این فرآیند برای آن ها منشا سوالات فراوانی است.

این کاوشگرها می روند تا انسان هر روز بیشتر به دانسته هایش اضافه کند، شاید این سوال را از خودتان بپرسید که وجود آب در مریخ یا نحوه شکل گیری منظومه شمسی چه ارتباطی به زندگی روزمره ما دارد؟

کافیست بدانید بسیاری از تکنولوژی هایی که امروز استفاده می کنید از دوربین های دیجیتال گرفته تا جی پی اس گوشی هایتان و حتی فضای وب محصول پروژه های فضایی است. پروژه های پیشرفته ای که برای به سرانجام رسیدن شان، فناوری ها مختلف از دلشان بیرون آمد و به زندگی ما رسوخ کرد و امروز حتی یک لحظه هم نمی توانیم زندگی را بدون وجودشان تصور کنیم.

این فضاپیما در ساعت 23:30 امشب دوشنبه 5 آذر ماه در مریخ فرود می آید. اگر علاقه مند به دنبال کردن فرود اینسایت هستید و می خواهید به صورت زنده از این لحظه با خبر شوید می توانید در این لینک که مربوط به سایت ناسا است تصاویر و فیلم ها را ببینید.

لینک تلویزیون ناسا

و اما کاوشگر اینسایت چه ماموریتی دارد؟
فضاپیمای “اینسایت”(InSight) ناسا که ۵ مه سال ۲۰۱۸ از کالیفرنیا برای بررسی ساختار داخلی مریخ به فضا پرتاب شده بود، قرار است ۲۶ نوامبر ۲۰۱۸ بر روی سطح مریخ فرود بیاید و ماموریتش را برای جمع‌آوری اطلاعات آغاز کند.

“اینسایت” یک فضاپیمای رباتیک سطح‌نشین مریخ است که قرار است برای اولین بار نقشه درونی مریخ را تهیه کند.

اینسایت پس از یک سفر شش ماهه و پس از گذراندن مسافتی حدود ۳۰۰ میلیون مایل (۴۸۰ میلیون کیلومتر) بالاخره قرار است هفته آینده بر روی سطح سیاره سرخ به منظور جمع‌آوری اطلاعات فرود آید.اگر اینسایت هفته آینده با موفقیت فرود آید، پس از “مریخ‌نورد کنجکاوی”(Curiosity rover)، اولین فضاپیمای آمریکایی خواهد بود که به کاوش زیرزمینی مریخ خواهد پرداخت.

“توماس زوربانچن”(Thomas Zurbuchen) رئیس مأموریت علمی ناسا، گفت: اینسایت با اطلاعاتی که جمع‌آوری خواهد کرد، می‌تواند طرز تفکر ما را درباره سیاره مریخ تغییر دهد.

جالب است بدانید که ایالات متحده آمریکا تنها کشوریست که ماموریت‌های آن در هنگام فرود روی مریخ جان سالم به در برده‌اند.

در حقیقت فقط ۴۰ درصد ماموریت‌هایی که توسط سازمان‌های فضایی در کل دنیا به مریخ فرستاده شده‌اند با موفقیت انجام شده‌است.

جو رقیق (۱ درصد جو زمین) یعنی نبود یک عامل قوی برای کاهش سرعت، یکی از چالش‌های این سطح‌نشین است.

اما ناسا از سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۴ هجری شمسی) تلاش‌های بسیاری را روی مریخ به سرانجام رسانده‌است. سطح‌نشینی، مریخ‌نوردی و پرواز بر فراز مریخ چالش‌هایی بوده‌ که ناسا به خوبی از پس آن‌ها برآمده‌است..

یکی از قابلیت‌های کم‌نظیر اینسایت که آنرا از سایر ماموریتهای مریخ جدا می‌سازد، ابزارآلات علمی نصب شده بر روی سطح‌نشین است.

این ابزارآلات بدون در نظر گرفتن جایی که سطح‌نشین در آن فرود می‌آید اطلاعات قابل توجه و پراهمیتی را برایمان مخابره خواهندکرد.

این قابلیت‌ها ماموریت را در فازی قرار می‌دهد که سطح‌نشین به هیچ شرط مکانی مناسبی به جز یک سطح صاف و پایدار (در حالت ایده‌آل دارای مقداری سنگ‌ریزه، صخره و تخته سنگ) نیاز نداشته باشد.

به همین علت تیم اینسایت تصمیم به فرود این سطح‌نشین در “Elysium Planitia” (منطقه‌ای در مریخ) که معروف به بزرگترین پارکینگ مریخی است، گرفته‌اند. که در ادامه بیشتر در ابن باره خواهیم گفت.

ماجرای 6 دقیقه دلهره آور چیست؟
احتمالا همه اضطراب لحظه‌های ضربه‌های پنالتی در پایان مسابقه فوتبال بسیار حساسی را که در پایان وقت قانونی به تساوی کشیده شده است تجربه کرده‌ایم؛ دقیقه‌هایی که به نسبت کل زمان بازی بسیار کوتاه‌تر است اما دلهره‌ای جان‌فرسا به همراه دارد.

گروه هدایت فضاپیمای اینسایت هم روز دوشنبه ۵ آذر شش دقیقه دلهره‌آور را تجربه می‌کنند که بی‌شباهت به لحظات حساس پنالتی نیست؛ اما چرا؟

عملیات ورود فضاپیما به جو سیاره‌ای دیگر و فرود روی سطح آن بسیار سخت و حساس است. به ویژه جو رقیق مریخ فرود روی آن را سخت‌تر می‌کند.

اگرچه ناسا چندین ماموریت سطح‌نشین و سطح‌نورد مانند دو وایکینگ و فونیکس و سوجورنر و آپورچونیتی و اسپیریت و کیوریاسیتی را با موفقیت روی سیاره سرخ فرود آورده است، اما این چیزی از سختی فرود روی مریخ کم نمی‌کند.

تاکنون چندین ماموریت گوناگون به مقصد مریخ که سازمان‌های فضایی کشورهای مختلف اجرای آن‌ها را بر عهده داشتند پس از طی مسیری طولانی و رسیدن به سیاره، در مراحل ورود به جو و یا فرود روی سطح از دست رفته‌اند.

آخرین نمونه فرود ناموفق سطح‌نشین اسکیاپارلی ساخت کشور ایتالیا بود. سطح‌نشین اسکیاپارلی بخشی از پروژه اگزومارس بود که با همکاری سازمان فضایی اروپا و سازمان فضایی روسیه اجرا شد. فرود اسکیاپارلی در ۲۸ مهر ۱۳۹۵ در حالی که فقط چند متر با سطح فاصله داشت به دلیل اشکال در تخمین ارتفاع و درنتیجه تصمیم‌گیری اشتباه سامانه فرود شکست خورد.

فضاپیمای اینسایت که ناسا آن را برای بررسی لرزه‌های سیاره مریخ طراحی کرده است در آستانه فرود روی این سیاره است.

سفر اینسایت از زمین به مریخ بیش از ۶ ماه طول کشید، اما همه زمان از لحظه ورود این فضاپیما به جو مریخ تا فرود روی سطح فقط شش دقیقه طول می‌کشد.

بیایید اتفاقاتی را که در این شش دقیقه می‌افتد بررسی کنیم. ابتدا فضاپیما باید دقیقا با زاویه‌ ۱۲ درجه وارد جو شود. اگر با زاویه‌ای بیش‌تر وارد شود در هنگام فرود به‌شدت داغ و ذوب خواهد شد و اگر با زاویه کم‌تر وارد شود از جو سیاره پس زده خواهد شد.

اینسایت با سرعت حدود ۲۱ هزار کیلومتر بر ساعت وارد جو مریخ می‌شود. پس از حدود دو دقیقه در اثر اصطکاک جو سیاره سرعت آن به حدود ۱۶۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. در این مدت سپر حرارتی فضاپیما تا هزار درجه سانتی‌‌گراد داغ می‌شود. در این هنگام و در حالی که اینسایت ۱۶ کیلومتر از سطح سیاره فاصله دارد سپر حرارتی جدا و چتر بزرگ آن باز می‌شود.

ده ثانیه بعد پایه‌های فرود آن باز می‌شوند. حدود یک دقیقه بعد اینسایت شروع به فرستادن امواج راداری می‌کند تا سرعت و ارتفاعش را تخمین بزند. هنگامی‌که به ارتفاع ۱/۶ کیلومتری برسد اینسایت از چتر فرودش جدا می‌شود و موتورهای فرودش را روشن می‌کند. در این مرحله اینسایت باید به سرعت بچرخد و از مسیر سقوط چتر کنار برود.

سپس باید به آرامی فرود بیاید. آخرین نکته هم آن است که موشک‌ها باید درست در لحظه رسیدن اینسایت به سطح مریخ خاموش شوند تا از واژگون شدن این سطح‌نشین جلوگیری شود. اگر همه این مراحل درست انجام شود گروه هدایت می‌توانند نفس راحتی بکشند. به نظر شما آیا این سطح‌نشین ۸۵۰ میلیون دلاری سالم فرود می‌آید؟

اینسایت قرار است دقیقا کجا فرود بیاید؟
سطح‌نشین اینسایت دوشنبه پنجم آذر1397 روی سطح مریخ فرود می‌آید. البته این کاوشگر بعد از فرود موفق منظره زیبایی برای لذت بردن نخواهد داشت.

دانشمندان برای محل فرود این پروژۀ 850 میلیون دلاری به دقت برنامه‌ریزی کرده‌اند. قرار است اینسایت در دشت الیسیوم که یک دشت آتشفشانی بزرگ است فرود بیاید.

گروه هدایت ماموریت دو معیار اول برای انتخاب محل فرود کاوشگر داشتند. معیار اول سالم ماندن کاوشگر بود. فرود بر سطح مریخ به دلیل جو نازک سیاره همواره با چالش روبرو بوده است. به همین دلیل گروه هدایت اینسایت به دنبال قسمتی مسطح برای کاهش خطر واژگون شدن کاوشگر هنگام نشستن روی سطح بودند.

معیار دوم به ماموریت علمی کاوشگر اینسایت مربوط است. محل فرود اینسایت باید با ابزار آن سازگاری داشته باشد. به خصوص میلۀ استوانه‌ای آن باید بتواند پنج متر زیر سطح مریخ فرو رود و دمای آن را اندازه‌گیری کند. همچنین این مکان باید به اندازۀ کافی گرم باشد و نور خورشید بتابد تا دو صفحۀ بزرگ خورشیدی کاوشگر انرژی لازم برای فعالیت‌های آن را تامین کنند.

از میان 22 نامزد برای محل فرود، دشت الیسیوم به دلیل صاف بودن سطح، کم بودن سنگ‌های سطح آن و تندبادهای شدید، انتخاب شد. گروه هدایت اینسایت محدوده‌ای بیضی‌شکل در دشت الیسیوم به طول 130 کیلومتر و عرض 27 کیلومتر برای فضاپیمای مورد نظر انتخاب کرد‌ند. البته این انتخاب باعث شده است محل فرود اینسایت جایی یکنواخت و بدون عارضه باشد که نمایی کسل کننده دارد.

چرا به اینسایت، فضاپیمای جان سخت می گویند؟
مهندسین پروژه‌ی اینسایت یک فضاپیمای جان‌سخت را طراحی کرده‌اند. فضاپیمایی که می‌تواند حتی در صورت وجود طوفان گرد و غبار هم در سطح مریخ فرود بیاید.

سپر حرارتی سطح‌نشین صرفا یک محافظ در برابر حرارت به هنگام ورود به جو نبوده و طوری طراحی و ضخامت‌سنجی شده‌است که در مقابل پدیده‌ی سندبلاست (پرتاب شن به وسیله‌ی فشار هوا و با استفاده از نیروی باد را سندبلاست می‌نامند) توسط ذرات گردوغبار موجودِ طوفان احتمالی سطح مریخ دوام بیاورد.

چتر نجات اینسایت از نسخه‌ی مربوط به کاوشگر فونیکس بهینه‌تر و مستحکم‌تر است، علت این بهینه‌سازی افزایش مقاومت چتر نجات در مواجهه با فشار بالای اتمسفری در صورت وجود طوفان گرد و غبار احتمالی بر سطح مریخ است.

مهندسین برای مرحله‌ی ورود، سقوط آزاد، و فرود برای شرایط سخت در صورت وجود طوفان برنامه‌ریزی خاصی انجام داده‌اند، در صورتی که این سطح‌نشین با طوفان گردوغبار مواجهه شود، پلن B فعال خواهد شد.

منبع:آخرین خبر