الماس آبی (Blue diamond)

الماس آبی (Blue diamond)

سه شنبه ، ۲۲ فروردين ۱۳۹۱ ، ۱۵:۱۴

نگارنده: نامدار خلیلیان

 الماس آبی یکی از گرانبهاترین سنگهای جواهر است که در کنار الماس قرمز و بنفش از قیمت بسیار بالایی برخوردار است. این الماس دارای رنگهای متنوع آبی کم رنگ (Faint baby-blue) و آبی اقیانوسی(ocean Blue)  که رنگ آن سبز آبی است تا آبی تیره یاقوتی (Fancy deep Blue = deep sapphire like blue) می باشد.

الماسهای آبی بسیار کم یاب هستند و در هر جواهرفروشی مشاهده نمی شوند مگر جواهرفروشان خاص و خوش سلیقه که نسبت به ارزش این سنگ آگاهی داشته و مشتریانی به دنبال الماس آبی هستند که از ارزش آن باخبر بوده و با زیبایی آن آشنایی  دارند. میانگین قیمت یک الماس آبی یک قیراطی در حدود قیراطی 150000 دلار است این در حالی است که میانگین قیمت یک الماس یک قیراطی کاملاً بی رنگ 9500 دلار است.

قیمت الماس آبی در سال 2006 نسبت به سال 2005 15% تا 20% رشد داشته است

و با توجه به افزایش 40% قیمت الماسهای بی رنگ تا زرد کمرنگ از اسفند 89 تا تیرماه 90 قطعاً این افزایش قیمت بر رشد ارزش الماسهای آبی نیز بی تاثیر نبوده است.

تاریخچه الماس آبی

معروف ترین الماس آبی جهان الماس Hope است که  از نظر قدمت با الماسهای کوه نور ودریای نور برابری می کند به طور کلی این 3 الماس متعلق به اولین معدن الماس جهان است وکارشناسان الماس HOPE را خواهر دو الماس کوه نور و دریای نور می دانند. بسیاری بر این باورند که این الماس متعلق به اولین معدن الماس جهان در هندوستان است که GOLCONDA  نام داشت وتوسط تاورنیه تراشیده شده و از آسیا به اروپا آورده شده است. این الماس 112.5 قیراط وزن داشته و در سال 1642 در هندوستان یافت شده است.

تاورنیه که تاجر جواهرات و جهانگرد بود این الماس را به پادشاه وقت فرانسه لویی چهاردهم فروخت . پادشاه لویی الماس HOPE را تراش مجدد داد و وزن آن به نزدیک 69 قیراط کاهش یافت سپس این الماس بر روی آویزی سوار شد .در سال 1792 در جریان انقلاب فرانسه الماس HOPE به سرقت رفت و کسی از سرنوشت آن تا 20 سال خبری نداشت .

در سال 1812 این الماس مشهور در LONDON مشاهده شد ولی نسبت به 20 سال قبل بیش از 20 قیراط از وزن آن کم شده بود .در حدود سال 1824 این الماس به پادشاه وقت انگلستان جرج چهارم فروخته شد.و پس از مرگ او در سال 1830 هنری فیلیپ هوپ بانکدار و کلکسیونرانکلیسی این الماس را خریداری کرد و از آن زمان به بعد این الماس را HOPE نامگذاری کردند.تا سال 1901 این الماس در اختیار خانواده هوپ بود و از آن سال به بعد در بین چند کلکسیونرو تاجر انگلیسی فرانسوی و امریکایی خرید و فروش شد .

در سال 1912 خانم اوالین والش مک لین امریکایی که اهل واشنگتن بود این الماس را از PIERRE  CARTIER فرانسوی خریداری کرد والماس HOPE را بر روی گردن بندی زیبا نصب کرد.

در سال 1949 جواهر فروش معروف HARRY WINSTON از New York الماس HOPE را از خا نم مک لین خریداری کرد واین الماس تا امروز متعلق به او است.

این الماس بی نظیر در حال حاضر در موزه اسمیت سونیا از مجموعه موزه های تاریخ طبیعی واشنگتن قرار دارد.

معادن هندوستان از 400 سال قبل از میلاد مسیح تا سال 1750 تنها تولیدکننده الماسهای بی رنگ و آبی در دنیا بوده اند اما امروزه الماسهای آبی در منطقه هایی در آفریقای جنوبی و استرالیا یافت می شوند.

به طبق گزارش GIA در سال 1998 (که در مجله GEM & Gemology فصل زمستان به چاپ رسید) تا سال 1998 مهمترین معادن تولیدکننده الماس آبی در دنیا معادن آفریقای جنوبی بودند که امروز ذخایر این منطقه کاهش یافته است هر چند که معدن ARGYLE استرالیا نیز یکی از تولیدکنندگان الماس آبی است ولی متاسفانه باید پذیرفت که تولید الماسهای آبی کاهش یافته و ذخایرآن روز به روز در حال کم شدن است و کمیابی آن باعث شده است که این جواهر زیبا بسیار گرانقیمت شود و الماسهای آبی در دست برخی از تاجران خاص و جواهرفروشی های معروف یا کلکسیونرهای بزرگ باشد.

درجه بندی الماسهای آبی

نزدیک به 3/0 درصد از الماسهای رنگی (Fancy color) که توسط موسسه GLA برایشان شناشنامه صادر شده است آبی رنگ بودند. این تصور غلط در میان عموم مصرف کنندگان جواهر وجود دارد که تمامی الماسهای آبی، رنگشان مانند الماس Hope بسیار پررنگ است در صورتی که اکثر الماسهای آبی کم رنگ بوده و در میان انواع رنگهای الماس آبی رنگهای Fancy Blue، Fancy Intense و Fancy vivid Blue دارای غلظت رنگ مناسب بوده  و جذاب هستند. تشخیص ته رنگ آبی الماس در زیر برخی از نورها مانند نور خورشید بسیار سخت است.

برعکس رنگ زرد که برای قرار گرفتن در دسته بندی Fancy لازم است غلظت رنگ زیادی داشته باشد رنگ آبی با داشتن تنها ته رنگ آبی می تواند در دسته بندی Fancy قرار گیرد یعنی الماسهای زرد بعد از محدوده رنگ Fancy light در دسته بندی Fancy color قرار می گیرند.

ترکیب رنگ

تعداد زیادی از الماسهای آبی دارای رنگ ثانویه خاکستری هستند علت این امر این است که رنگ آبی و خاکستری الماس به دلیل وجود عنصر بُر (حدود 1%) به  صورت ناخالصی در میان اتمهای کربن در الماس می باشد. رنگ آبی الماس اکثراً آبی با ته رنگ خاکستری و آبی خاکستری (با غلظتهای برابر) می باشد. لازم به ذکر است که در اکثر الماسهای Fancy color ممکن است علاوه بر رنگ موردنظر رنگ های ثانویه همراه نیز در سنگ مشاهده شود مانند الماس آبی با رنگ همراه خاکستری وسبزکه در محدوده آبی قرار می گیرد  یاآبی با رنگ ثانویه سبز این رنگ بسیار کمیاب بوده و حالتی شبیه به رنگ اقیانوس کاراییب را برای بیننده به یاد می آورد.

خود رنگ آبی نیز ممکن است به عنوان رنگ ثانویه در کنار رنگهای خاکستری و سبز مشاهده شود.

به این نکته باید توجه شود که اگر الماسی رنگ اصلی آن آبی باشد و ته رنگ خاکستری یا سبز داشته باشد به مراتب گرانقیمت تر است تا الماس که رنگ اصلی آن خاکستری یا سبز بوده و رنگ ثانویه آن آبی باشد به همین علت در هنگام بررسی شناسنامه این سنگها لازم است که به رنگ آنها دقت شود.

قیمت گذاری الماس های آبی

زمانی که برای خرید یک الماس آبی مراجعه می کنید متوجه می شوید که تجارت الماس آبی نسبت به الماسهای بی رنگ و زرد بسیار متفاوت ا ست. برای خرید و فروش الماس بی رنگ لیست قیمت جهانی وجود دارد این در حالی است که برای الماسهای آبی هیچ لیست قیمت مرجعی وجود ندارد و بر اساس خاص بودن رنگ آن و وزن سنگ قیمت آن تغییر می کند ما بین سالهای 2005-2003 قیمت الماسهای آبی بین 20% تا 30% افزایش داشته است و در سال 2011 نیز در زمستان و بهار قیمت الماسهای بی رنگ 30% افزایش یافت و در تابستان امسال نیز قیمت جهانی الماسهای بی رنگ ۱0% افزایش داشت که این میزان افزایش بر قیمت الماسهای Fancy color نیز بی تاثیر نبوده است.

مواردی که بر قیمت یک الماس تاثیرگذار است عبارتند از:

1- رنگ: در الماسهای Fancy color رنگ تاثیرگذارترین عامل بر قیمت الماس که شامل موارد زیر است.

الف- Hue (رنگ زمینه) :در میان رنگهای Fancy الماس رنگ آبی جزو الماسهای گرانقیمت محسوب می شود برخی از الماسها دارای یک رنگ بوده و برخی ترکیبی از دو رنگ هستند که ممکن است غلظت یک رنگ بیشتر و دیگری کمتر باشد که رنگ با غلظت بالاتر را رنگ غالب یا رنگ اصلی می نامند و رنگ با غلظت کمتر را رنگ فرعی یا رنگ مغلوب یا ته رنگ می نامند و طریقه نامگذاری آن به صورت زیر است رنگ مغلوب +ish+ رنگ غالب به عنوان مثال الماسی با رنگ غالب آبی و رنگ مغلوب خاکستری را Grayish Blue می نامند اگر غلظت هر دو برابر باشد Gray Blue یا Blue Gray می نامند که هر دو به یک معنی است الماسی را آبی می نامند که رنگ غالب آن آبی باشد و یا رنگ آبی و رنگ ثانویه آن برابر باشد.

Saturation (غلظت رنگ) : در رنگ های Fancy الماس غلظت رنگ از اهمیت زیادی برخوردار است و به دسته بندی های زیر تقسیم می شود.

دسته بندی رنگ های fancy در الماس در محدوده Z+ قرار میگیرد و به صورت زیر نامگذاری می شود:

1-Faint

2-Very light

3-Light

4-Fancy Light

5-Fancy

6-Fancy Intense

7-Fancy Dark

8-Fancy Deep

9-Fancy Vivid

پایین ترین کیفیت رنگ در الماس های Fancy ، Faint و بالاترین کیفیت آن fancy vivid است.

2- Clarity (درجه پاکی): درجه پاکی در الماس نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و در الماسهای Fancy Color در درجه دوم اهمیت قرار دارد  ومانند الماسهای معمولی به درجه بندی های زیر تقسیم می شود.
image019

در دسته بندی فوق درجه بندی FL کاملاً پاک و I3 بسیار ناپاک است.

3- carat weight یا size (وزن به قیراط یا اندازه)

هر چه وزن سنگ الماس بیشتر باشد قیمت آن بالاتر بوده و این افزایش قیمت تصاعدی بوده و در الماسهای Fancy با افزایش وزن افزایش قیمت آن بسیار فاحش است.

4- cut: (تراش) درجه بندی تراش در الماس شامل 3 بخش است:

الف- Proportion (تناسب)

ب- symmetry (تقارن)

ج- polish (جلاء)

. در تراش يك الماس 3 فاكتور proportion يا تناسب، symmetry يا تقارن و Polish يا جلا مورد بررسي قرار مي‌گيرد كه درجات زير به آنها اعطا مي‌شود:

Excellent – very good – Good – Fair – poor

در قسمت proportion يا تناسب تمامي اجزاء يك تراش به نسبت قطر سنگ سنجيده مي‌شود. در مبحث symmetry يا تقارن بايد تمامي قسمت‌هاي سنگ داراي تقارن كامل باشد. و در بخش polish  يا جلا ، جلاي سطح الماس مورد بررسي قرار مي‌گيرد و نبايد هيچ مشكلي داشته باشد . در صورت رعايت  موارد فوق سنگ در تمامي قسمتها درجه Excellent دريافت مي‌كند كه به آن 3-excellent يا  كلاس تراش يك يا Ideal cut مي‌گويند.

 در الماسهای بی رنگ cut تاثیر شدیدی به قیمت سنگ دارد این در حالی است که الماسهای Fancy قیمتشان تاثیر کمی را از تراش سنگ می گیرد و علت آن کمیابی سنگ است.

میانگین قیمت الماسهای آبی یک قیراطی با کیفیت های رنگ مختلف در زیر آورده شده است.
image021

در ادامه درصد Clarity های مختلف الماس آبی در طبیعت آورده شده است:

در میان الماسهای آبی  29% دارای درجه پاکی FL-IF است – 21% VVS – 34% VSو16%دارای Clarity SI , Iاست.

همانطور که مشاهده می شود بیشترین درصد متعلق به درجه پاکی  VS)  (است و بعد از ان به ترتیب( FL-IF)  و(VVS)  و(SI-I) است این مورد نشان می دهد اکثر الماسهای آبی پاک هستند.

همانطور که ذکر شد تاثیرگذارترین فاکتور بر ارزش الماسهای آبی  :رنگ است و پاکی در درجه دوم اهمیت قرار دارد، اندازه در رده سوم و cut در درجه چهارم اهمیت قرار می گیرد.


 

امروزه جواهرفروشان، تاجران و عمده فروشان اروپایی بخشی از سرمایه خود را صرف خرید الماسهای آبی می کنند علت این امر این است که معادن تولیدکننده الماس آبی بسیار اندک هستند و در آینده ای نه چندان دور به اتمام خواهند رسید دلیل دیگر برای این سرمایه گذاری افزایش تقاضا برای مصرف الماسهای آبی در اروپا و آمریکا می باشد. و با توجه به موارد ذکر شده بسیاری از کارشناسان در کشورهای اروپایی به مصرف کنندگان خرید الماس آبی با غلظت زیاد را پیشنهاد می دهند و تضمین می کنند که این الماسها با افزایش قیمت روبرو می شوند.


 

در ادامه مقایسه ای بین قیمت الماسهای آبی و بی رنگ با کیفیت یکسان را داریم تا ارزش این سنگها بیشتر مشخص شود. برای این کار سری به سایت زدیم و با موارد زیر برخورد کردیم

الماسی به وزن 49/0 و تراش برلیان اشک با درجه پاکی SI1 و درجه بندی رنگ Fancy Dark Grayish Blue (آبی مایل به خاکستری) قیراطی 112250 دلار قیمت گذاری شده بود. لازم به ذکر است این سنگ از تراش متقارنی برخوردار نبود و درجه بندی تراش آن Very good –fair است در صورتی که یک الماس بی رنگ   SI1 ۰/۴۹ قیراطی با تراش اشک و درجه تراش Excellent حدود قیراطی ۲۵۰۰ دلار در بازار جهانی معامله می شود .

الماس  دیگری به وزن ۰/۱۶و درجه رنگ fancy deep blue Green و درجه پاکی SI2قیراطی ۱۸۷۰۰۰ دلار قیمت گذاری شده بود. لازم به ذکر است که درجه بندی cut در این سنگ  good- good با تراش cushion cut بود.

بهترین الماس های بی رنگ با درجه پاکی   SI2با تراش Cushion cut  و محدوده ی وزنی۱6/0 و درجه بندی تراش excellent  قیراطی 1200 دلار معامله میشود.

الماسی به وزن 67/0 قیراط و تراش قلب برلیان با درجه پاکی VS2و درجه بندی رنگ Fancy Deep Blue (deep sapphire like blue  )   قیراطی ۳۷۰۰۰۰ دلار قیمت گذاری شده بود. لازم به ذکر است  درجه بندی تراش آن Very good – good است در صورتی که یک الماس بی رنگ   VS2 ۰/۶۷ قیراطی با تراش قلب و درجه تراش Excellent حدود قیراطی۳۳۰۰ دلار در بازار جهانی معامله می شوددر ادامه به بررسی تفاوت قیمت در 3 رنگ Fancy deep blue, Fancy bluish gray, Fancy gray  می پردازیم.

الماسی به وزن 15/0 و تراش برلیان بیضی(Oval Brilliant ) با درجه پاکی VS2 و درجه بندی رنگ Fancy deep blue قیراطی 104406 دلار قیمت گذاری شده بود. درجه بندی تراش آن Very good –Good است .

الماس  دیگری به وزن 0.14و درجه رنگ Fancy bluish gray  و درجه پاکی  ان  ذکر نشده بود علت آن پایین بودن درجه پاکی آن است این الماس قیراطی 20485دلار قیمت گذاری شده بود.تراش این الماس Round Brilliant  است.

الماس  دیگری به وزن 0.15  ودرجه رنگ Fancy gray  و درجه پاکی  ان SI2 .این الماس قیراطی 3000دلار قیمت گذاری شده بود.تراش این الماس Round Brilliant  است.
با توجه به موارد ذکر شده می توان تشخیص داد که غلظت رنگ آبی به چه میزان بر قیمت الماس تاثیر گذار است.

در انتها اشاره ای خواهیم داشت به گران قیمت ترین الماس های FANCY BLUE  که در حراجی های دنیا به فروش رسیده است.

در سال 2007 یک الماس آبی با درجه رنگ fancy vivid blue و تراش  Step cutو وزن۶/۰۴ در حراج Sotheby’s قیراطی 000/300 /1 دلار به فروش رفته است این در حالی است که یک الماس کاملا پاک و بی رنگ با همین وزن نهایتا قیراطی 140000دلار معامله می شود.
گرانقیمت ترین الماس آبی دنیا به وزن 56/35 قیراط در سال 2008 در حراج Christie’s به قیمت 3/24 میلیون دلار به فروش رفته است.
نتیجه گیری

اولین الماس آبی در  سال 1642 میلادی در هندوستان کشف شد و از  آن سال الماس آبی مورد توجه بسیاری از افراد است تفاوت قیمت الماس آبی وبی رنگ بسیار زیاد است  الماس های fancy color آبی طبیعی بسیار کمیاب و گرانقیمت هستند که دارای رنگ های آ بی .آبی مایل به سبز وآبی مایل به خاکستری می باشد.

با توجه به مطالب ذکر شده در این مقاله باید عنوان کرد که اگر الماس fancy color آبی در بازار ایران مشاهده شود باید نسبت به آن بسیار دقیق عمل کنیم و این سنگ های الماس را بدون شناسنامه معتبر خرید و فروش نکنیم زیرا اکثر الماس های fancy color مشاهده شده در بازار ایران رنگشان توسط تابش رادیواکتیو بوجود می آید و از نکاتی که می توان در مورد این الماس ها به آن اشاره کرد تفاوت شدید قیمت الماس های fancy color و بی رنگ است .پس الماس هایی که دارای رنگ fancy بوده و قیمت آنها نزدیک به یک الماس بی رنگ هم کیفیت خود می باشد به طور قطع رنگشان توسط رادیواکتیو ایجاد شده است و ارزش بالایی ندارند.

مهندس نامدار خلیلیان(بزرگ زاد)

مدرس بخش گوهر شناسی مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه صنعتی شریف

مدیر گروه تراش سنگهای قیمتی مرکز علمی و کار بردی موسسه امورزشی پزوهشی وزارت صنایع و معادن

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733