پاسپورت ایرانی از عرش تا فرش

«آماده ارائه خدمات ویزایی و همچنین لغو ویزا برای هر کشوری به صورت متقابل هستیم.» این را حسن قشقاوی می گوید. معاون کنسولی، مجلس و امور ایرانیان خارج از کشور وزیر امور خارجه که معتقد است ایران کشوری امن برای گردشگران خارجی است و تا کنون هم تاکنون هیچ مشکلی برای گردشگران خارجی پیش نیامده که بخواهد در نگرش توریست های کشورهای دیگر برای سفر به ایران تاثیرگذار باشد.


ایران همچنان در قعر
به گزارش «اقتصادنیوز» با وجود تلاش بی امان وزارت امور خارجه برای افزایش تعداد کشورهایی که اقدام به لغو روادید با ایران کرده اند متاسفانه از زمان روی کار آمدن دولت حسن روحانی کشورهای گرجستان، عمان، اندونزی، مصر و مالزی روندی منفی در روابط گردشگری خود با ایران پیش گرفته اند. در 12 تیرماه سال 92، در همان روزهایی که رئیس جمهور جدید ایران در سخنرانی های خود، از تعامل سخن می گفت، دولت گرجستان اعلام کرد به صورت یکجانبه، اقدام به لغو قراردادی کرده که سه سال پیش برای سفر اتباع دو کشور بدون نیاز به ویزا، میان تهران و تفلیس به امضا رسیده بود.

گرجستان اعلام کرد به واسطه نگرانی از اینکه ممکن است تهران از روابط تجاری با این کشور جهت دور زدن تحریم های غرب علیه خود استفاده کند، اقدام به بازنگری در قرارداد سفر بدون نیاز به ویزا میان دو کشور کرد. یک ماه بعد نیز عمانی ها که دارای روابط بسیار گرم سیاسی با ایران هستند صدور ویزای توریستی را برای اتباع کشورمان متوقف کردند.

به طور همزمان دولت اندونزی نیز گفت که دیگر به اتباع ایرانی در فرودگاه هایش ویزا نمی دهد و مقررات صدور روادید در بدو ورود به کشور را برای شهروندان ایرانی، لغو و صدور روادید به این صورت را متوقف می کند. بنا بر ادعای دولت این کشور، دلیل این کار، قاچاق فزاینده مواد مخدر از سوی اتباع ایرانی و همچنین استفاده این افراد از خاک اندونزی به عنوان محلی برای گرفتن پناهندگی در استرالیا عنوان شده بود. البته این تصمیم پیش از روی کار آمدن دولت روحانی اتخاذ شده بود، اما به جهت آنکه خبرهای آن پس از استقرار اعتدالگرایان در پاستور منتشر شده بود تاثیر ناخوشایندی بر برخی از مراودات ایران و جهان بر جای گذارد.

روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی از سیاست اندونزی در جلوگیری از ورود اتباع ایرانی به اندونزی نوشت:این اقدام در پی درخواست کوین راد، نخست وزیر سابق استرالیا انجام گرفت که از اندونزی خواسته بود، مسیر ورود پناه جویان ایرانی به استرالیا را سخت تر کند.

مدت کوتاهی پس از اجرای این تصمیم از سوی اندونزی، در شرایطی که دولت جدید از تلاش برای تقویت صنعت گردشگری ایران با اقداماتی نظیر حذف روادید سخن می گفت، مصر رسما اعلام کرد که تمامی روابط گردشگری خود را با ایران به حال تعلیق در می آورد. قاهره تاکید کرد قطع روابط شامل توقف پروازهای مستقیم نیز می شود که تنها 6 ماه از آغاز فعالیت آن گذشته بود.


 

پاسپورت ایرانی از گذشته تا کنون
البته پروسه لغو روادید ایران با کشورهای دیگر محدود به این پنج کشور نمی شود. در سال‌های اخیر ترکها نیز بارها و بارها تهدید کرده اند که به جهت اتمام دوره لغو روادید تهران و آنکارا باید در برخی از مفاد آن تجدیدنظر کرد هر چند که به موجب همین رویه است که سالیانه بیش از یک میلیون گردشگر ایرانی به شهرهای مختلف ترکیه سفر می‌کند؛ دولت های ايران و تركيه در 23 بهمن سال 1342 رواديد ورود اتباع دو كشور به خاك يكديگر را لغو كردند. رفت و آمد اتباع به این دو کشور بدون نیاز به ویزا از آن زمان تا کنون ادامه داشته است.

پیش از انقلاب اسلامی (1357 هجری) اتباع ایران برای سفر به بسیاری از کشورها ازجمله کشورهای اروپای غربی (انگلستان، فرانسه، آلمان، هلند و …) هم نیازی به اخذ ویزا نداشتند. بر اساس تحقیقی که توسط موسسه بین المللی هنلی اند پارتنرز (Henley & Partners) در سال 2013 انجام شد، ایرانیان فقط می‌توانند به 33 کشور جهان بدون ویزا سفر کنند که از 89 کشوری که در این تحقیق قرار دارند ایران در رده 87 است.

تنش زدایی در راس
در سال 89 سیاستی در دستور کار وزارت امورخارجه قرار گرفت تا روادید ورودی از 19 کشور جهان مورد بازنگری قرار گرفته و لغو شود. کشورهایی که هم اکنون با جمهوری اسلامی ایران قرارداد لغو روادید (ویزا) دارند عبارتند از: سوریه، ترکیه ، کیپ ورد، کومور، جیبوتی، کنیا، ماداگاسکار، موزامبیک، سیشل، تانزانیا، توگو، اوگاندا، بولیوی، دومینیکا، اکوادور، هائیتی، نیکاراگوئه، ونزوئلا، ارمنستان، بنگلادش، اندونزی، لائوس، ماکائو، مولداوی، مالزی، نپال، عمان، سریلانکا، تیمور شرقی، کوزوو، جزایر کوک، ایالات فدرال میکرونزی، نیووی، پالائو، ساموآ، تووالو. البته ما با کشور آذربایجان نیز به صورت یکطرفه پروسه لغو روادید را داریم. وزارت امورخارجه ایران در سال گذشته طی یادداشتی رسمی به وزارت امور خارجه آذربایجان، لغو یک‌طرفه روادید سفر به ایران را برای اتباع این کشور را اعلام کرده بود.

در همان سال نیز بر اساس گفته های مهدی آقاجعفری، سرپرست سفارت جمهوری اسلامی ایران در امارات عربی متحده پیشنهاد ایران برای لغو روادید اتباع دو کشور در نشست حسن قشقاوی معاون کنسولی امور مجلس و ایرانیان وزارت خارجه مطرح شده بود که به نظر می رسد به جهت مخالفت طرف اماراتی به فراموشی سپرده شد.

حذف بروکراسی و شرایط اداری برای اخذ ویزای توریستی از ایران یکی از تلاش های دولت یازدهم برای افزایش سفرهای گردشگران خارجی به ایران است که آن را با تشکیل کارگروهی از برخی مقامات دولتی و صاحبنظران این حوزه پیگیری کرد؛ این کارگروه وظیفه دارد فهرست کشورهایی که می توان با آنها مقررات لغو روادید داشت را تهیه و به دولت ارائه کند.

بر این اساس وزارت خارجه با ارسال بخشنامه ای به شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران و برخی از دفاتر خدمات مسافرتی از لغو روادید اصطلاحا فرودگاهی جهت ورود اتباع هندوستان به کشورمان خبر داده است هر چند که علی رغم استقبال و علاقه مردم ایران برای سفر به کشور هندوستان، این کشور به راحتی برای ایرانیان ویزا صادر نمی کند و مدت اعتبار این ویزا نیز در رتبه مناسبی قرار ندارد.

در حال حاضر شهروندان ترکیه، تایوان، مالزی، سوریه، گرجستان، آذربایجان، ونزوئلا، نیکاراگوئه، بولیوی و اکوادور برای اقامت 90 روز یا کمتر، نیازی به ویزای ورود به ایران ندارند. اتباع خارجه بسیاری از کشورها همچون آمریکا نیز برای سفر 14 روزه یا کمتر بدون اخذ هرگونه ویزا می‌توانند در جزیره کیش اقامت کنند.

صاحبنظران براین باورند که بهبود اعتبار پاسپورت ایران یا هر کشور دیگری، در جامعه جهانی بیش از آنکه مسأله ای سیاسی یا دیپلماتیک باشد، مسأله ای اقتصادی است. این به معنای انکار نقش عامل سیاسی و دیپلماتیک نیست، بلکه صرفاً پررنگ کردن نقش تبیینی اقتصاد بین الملل است. کشورهایی که به نحوی در سرمایه داری جهانی ادغام شده اند، عمدتاً پاسپورت های معتبرتری دارند. برعکس، کشورهای حاشیه ای تر یا کشورهایی که هنوز ادغام نشده اند، از آنجا که نقش کمتری در افزودن بر رشد اقتصاد جهانی دارند، اتباع شان نیز نمی توانند اعتبار بالایی در سازوکار اقتصادی – سیاسی جامعه جهانی داشته باشند.

شاید برون رفت از شرایط فعلی ایران در جامعه جهانی و نتیجه گیری از ماه ها مذاکرات فشرده تهران و قدرت های بزرگ جهانی بتواند اقدامی نه چندان خارق العاده بلکه کاربردی در مسیر ارتقای جایگاه و رتبه ویزات ایرانی و در کل شان و مرتبه ایران و ایرانی در جهان باشد.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733