تحلیل «یک پزشک»از اثر توافق لوزان بر وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

تحلیل «یک پزشک»: آیا اجرایی شدن توافق لرزان لوزان، می‌تواند باعث پیشرفت فناوری اطلاعات در ایران شود؟

در شرایطی که این روزها شاهد اوج‌گیری تلاش مخالفان توافق هسته‌ای هستیم و نمونه‌اش را در فعالیت این روزهای سنای آمریکا می‌بینیم، احتمال برداشته شدن تحریم‌های ایران، سرمایه‌گذارانی را که مدت طولانی از بازار ایران محروم بوده‌اند، متقاعد کرده است که موضوع را بررسی کنند، از جمله در قسمت فناوری.

حمیدرضا احمدی مدیر سازمان کارآفرینی ایران است، سازمانی که مقر در آن تهران است و می‌کوشد تا به جامعه فناوری ایران یاری برساند. او می‌گوید در ایران شما می‌توانید هزاران استارت‌آپ پیدا کنید که همه‌شان یک سال بیشتر عمر ندارند. او معتقد است که به محض برداشته شدن تحریم‌ها، ایرانیان آمریکا که عده‌ای از آنها رهبران بااعتبار شرکت‌های فناوری و سرمایه‌گذرانی مطرح هستند، جزو نخستین کسانی هستند که پا پیش می‌گذارند و فعالیت و مشارکت در ایران را شروع می‌کنند.

شهاب کاویانی، یکی از همین ایرانی-آمریکایی‌ها مترصد فرصت است، او سایت  Onevest را تأسیس کرده است تا سرمایه‌گذاران و استارت‌آپ‌ها را به مربوط کند و همچنین مدرس کارآفرینی در دانشگاه مریلند است.

کشور ۷۷ میلیون نفری ایران با مردم علاقه‌ند به فناوری‌اش، بازار خوبی برای شرکت‌های فناوری آمریکایی است، اما در عین حال همان طور که دارل وست -مدیر مرکز خلاقیت‌های فناوری در مؤسسه بروکینگز- فکر می‌کند، در شرایطی که ایران و‌ آمریکا بسیار به هم ظنین هستند، روند کارها بسیار کند خواهد بود.

در حال حاضر هر دو کشور ایران و‌ آمریکا قوانینی دارند که مانع حضور مستقیم شرکت‌های فناوری در ایران می‌شود. از سوی دیگر در همه این سال‌ها آمریکا ادعا کرده است که مایل نیست شهروندان عادی ایران را هدف تحریم‌ها قرار بدهد، با این همه علیرغم گفته‌های آمریکایی‌ها و وزارات بازرگانی در مورد تسهیل دسترسی ایرانی به سرویس‌های اینترنتی، در مقام عمل هنوز هم ایرانی‌ها دسترسی آسان به بسیاری از سرویس‌های اینترنتی ندارند.

اما از این سو و در داخل ایران ما شاهد حساسیت‌های و محدودیت‌های بی‌دلیلی هستیم، طوری که علیرغم اینکه بارها وعده هوشمندسازی فیلترینگ را می‌شنویم، چیزی که بیشتر مشاهده شده محدودیت‌های کامل در دسترسی به بسیاری از سایت‌های و سرویس‌های اینترنتی بوده است.


متن بالا تنها خلاصه یکی از ده‌ها مقاله‌ای است که این روزها در سایت‌های ایرانی و انگلیسی در مورد اثرات توافق لوزان بر بازار فناوری اطلاعات منتشر شده است.

تحلیل مستقل سایت «یک پزشک» :
۱- حتی در صورت اجرایی شدن توافق لوزان، بدون تغییر بنیادی در قوانین سخت‌گیرانه و بدون اجرایی شدن برنامه‌های اندیشمندانه، تغییر عملی را شاهد نخواهیم بود

فرض کنید که با لغو تحریم‌های ایران (البته تحریم‌های بخش هسته‌ای)، تسهیلاتی مثل دسترسی آسان به فروشگاه‌های اپلیکیشن گوگل و اپل ایجاد شود. فرض کنید که توسعه‌دهندگان ایرانی بتوانند مستقیما از این امر سود ببرند، آیا این به معنی ایجاد یک تحول است؟

نه! تا زمانی که امکان تبادل علمی و رفت و آمدهای «علمی» کارآفرینان ایجاد نشود و یک تبادل مالی مستقیم میسر نشود، هیچ جهشی را شاهد نخواهیم بود.

از سوی دیگر برنامه‌طولانی‌مدت ایران در زمینه فناوری بسیار آشفته می‌نماید و واقعا معلوم نیست که چه کسی مسئول وضع برنامه‌های طولانی‌مدت است.

ما مایل هستیم که برنامه‌های حکیمانه برای پرورش مدیران فناوری، کارآفرینان، توسعه‌دهندگان و برنامه‌نویسان در دانشگاه‌هایمان را شاهد باشیم، اما این روزها در ایران هر کسی که با آزمون و خطا شرکتی نو را تأسیس می‌کند، تصور می‌کند که لری پیچ و سرگئی برین آینده شده است!

۲- سرازیر شدن پول و سرمایه، به معنی پیشرفت نخواهد بود!

کارآفرینی، زایش فکری و نوآوری، متضمن ایجاد یک بستر بسیار آرام و باثبات است.

یک استارت‌آپ ایرانی را در نظر بگیرید که بخواهد جا پای بزرگانی مثلا در قسمت اپلیکیشن‌های پیامرسانی بگذارد و بخواهد چیزی بهتر از وایبر و واتس اپ و لاین و … بسازد.

فرض کنید که سرمایه اولیه گردآوری شده است، تصور کنید که این شرکت حتی روی استیکرهای بومی‌ شده زیبا هم کار کرده باشد و بخواهد با این استیکرها که بر اساس شخصیت‌های اساطیری ایرانی ساخته شده است، هم پول دربیاورد و هم در ابعاد جهانی، فرهنگ ایرانی را ترویج کند!

آیا چنین کاری بدون یک پهنای باند مناسب، ممکن است؟ تصور کنید که کاربران غیرایرانی چنین برنامه شاهکار خیالی، در مواردی محدود، محتواهایی غیر قابل از دیدگاه رسمی، بسازند، آیا آستانه تحملی برای ادامه کار این استارت‌آپ ایرانی وجود خواهد داشت؟

۳- پیشرفت علمی و اقتصادی، بدون توجه به فرهنگ غیرممکن است!

فرض کنید که اپل در ایران، فروشگاه رسمی تأسیس کند، فرض کنید که در طی چند سال ده – بیست استارت‌آپ قابل اعتنای ایرانی ایجاد شود، تصور کنید که دسترسی ایرانی‌ها به گجت‌های خوب بیشتر شود، آیا همه اینها ایده‌آل ما خواهند بود؟

نه! دست آخر آنچه که فناوری برای به ارمغان خواهد آورد اندیشه و رفاه است. کاربران ما روی صفحات لمسی خود چه چیزهایی باید ببینند؟

کمبود و فقدان تأثرآوری که اکنون شاهد آن هستیم، قهر، جدایی، گوشه عزلت گزیدن و بیگانگی متفکران و صاحبان اندیشه با فضای مجازی است.

یعنی همان کسانی که عملا باید از طریق وب‌سایت‌های شخصی یا سایت‌های بزرگ اطلاع‌رسانی مداوم اندیشه خود را ترویج کنند، با دیدن کاربری‌های سطح پایین در ایران و دشواری‌های تکنیکی و نیز بعضی از صلاح‌اندیشی‌ها، ترجیح داده‌اند که اصلا توان خود را مصروف فضای مجازی نکنند.

بنابراین ما اگر نتوانیم این اقلیت مهم را با بدنه جامعه آشتی بدهیم و کاری نکنیم که آنها با خیال راحت بتوانند، بگویند، بنویسند و ترجمه کنند، همه کارهایی که کرده‌ایم بیهوده است.

مشکل ایران در حال حاضر نبود آی‌پد یا گلکسی نوت با اینترنت ۴G فراگیر نیست، مشکل عمده ما فعلا سطحی شدن بیش از حد کاربران ما است و اینکه مطاع فرهنگی بازار خودش را ندارد.

شاید توافق لوزان، بتواند دسترسی بلاگرها و سایت‌های ایرانی به سیستم آگهی کلمه‌ای گوگل آزاد کند! البته شاید! اما تصور می‌کنید که از این گشایش مالی، چه سایت‌هایی بیشتر سود خواهند برد؟ سایت‌های زرد و همان‌هایی که الان در سیستم رتبه‌بندی «ناقص» الکسا، رتبه‌هایی شگفت‌آور دارند، یا سایت‌های فرهنگی و علمی واقعی؟!

ما دوست داریم که دولت روندهای فرهنگی در دنیای مجازی را تسهیل کند و اجازه دهد که خود محتواسازان اینترنت، نهادهای دانشگاهی مستقل و NGOها، محتواهایی در خور ملت بزرگ ایران تولید کنند و این امر مسلما با رهبری، کنترل و نظارت شدید بر روند محتواسازی متفاوت است.

۴- ورود سیل‌آبی فرضی شرکت‌ها و سرمایه خارجی، تضمین‌کننده بخش فناوری در ایران نخواهد بود

باید توجه داشت که شرکت‌های بزرگ، علاقه‌مندی‌شان به بازار ایران و کسب سرمایه است، و نه علاقه‌مندی برای ایجاد تغییرات ریشه‌ای و پیشرفت در ایران.

چه کسی باید مشخص کند که برنامه ما مثلا در زمینه هوشمند کردن بیمارستان‌هایمان باید چه باشد و در این راه باید از کدام شرکت‌ها باید کمک گرفته شود؟ در زمینه فرهنگی ما باید چه برنامه‌هایی مثلا برای ایجاد موزه‌ها و کتابخانه‌های آنلاین و مجازی داشته باشیم؟ زیرساخت‌های ارتباطی ما چطور باید اصلاح و تقویت شوند؟ چه کسی باید صلاحیت شرکت‌ها و مزایده‌ها را بررسی کند.

همه اینها نشان می‌دهد که بخش تصمیم‌گیر و نظارتی ایران در این مسئله باید هوشمند و نیز «منزه» عمل کند و پیداست که این کار، اصلا کار ساده‌ای نخواهد بود.

خلاصه:

بدون یک تغییر از درون، برداشته شدن موانع خارجی، متضمن پیشرفت ما در بخش فناوری اطلاعات نخواهد بود. به طوری که دیدید برداشته تحریم‌ها تنها در صورت وحدت تصمیم‌گیری‌ در بخش فناوری اطلاعات، برنامه‌های طولانی مدت حکمیانه (و نه سیاسی و آشفته)، ایجاد یک جو تسامح و تساهل، تشویق «غیرمستقیم» محتواسازان و کارآفرینان و یک سیستم نظارتی مستقل و هوشمند، مفید و سودمند خواهد بود. در غیر این صورت لغو تحریم‌ها، تنها باعث گشایش اقتصادی و سود محدود و موقت تعدادی از شرکت‌های فرنگی و ایرانی خواهد شد و تنها یک رشد «حبابی» ایجاد خواهد کرد.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733