شما هر روز و هر شب از مغز خود استفاده می‌کنید اما تا چه اندازه در مورد سیستم مغز و نحوه عملکرد آن آگاهی دارید؟

قرن‌هاست که دانشمندان به دنبال بررسی و انجام آزمایشات گوناگون روی مغز انسان هستند تا بتوانند رازهایی زیادی در مورد آن را کشف کنند. تا به امروز نیز مسایل جذاب و شگفتی‌های زیادی در مورد یکی از اصلی‌ترین اعضای بدن انسان را کشف کرده‌اند.

برای آشنا شدن با واقعیت‌های عجیب و جالب در مورد سلول‌های خاکستری مغز همراه ما باشید.

۱- مغز انسان تا قبل از سن ۲۵ سالگی به بلوغ و تکامل کامل نمی‌رسد

به همین خاطر است که در دهه ۲۰ زندگی نمی‌توان بسیاری از کارها را انجام داد.

به گزارش مرکز پزشکی دانشگاه روچستر، مغز انسان نمی‌تواند تا قبل از سن ۲۵ سالگی به بلوغ کامل برسد.

تحقیقات اخیر ثابت کرده‌اند که افراد در دهه ۲۰ زندگی خود فقط از بخش از مغز خود موسوم به آمیگدال استفاده می‌کنند. بخشی که مدیریت احساسات انسان را به عهده دارد.

در مقابل، پس از سن ۲۵ سالگی ما از قشر پیش‌پیشانی استفاده می‌کنیم که مسئولیت تصمیمات عقلانی و قضاوت‌ها را به عهده دارد. دانشمندان معتقد هستند که مهم‌ترین ارتباطات بین این دو بخش مغز تا نیمه دهه ۲۰ زندگی انسان به تکامل نمی‌رسد.

۲- دانشمندان تصور می‌کنند که حجم مغز انسان در طول زمان کم می‌شود

جان هاکز، مردم شناس دانشگاه ویسکانسین در مصاحبه با مجله دیسکاور گفته، مغز انسان در طول ۲۰ هزار سال گذشته به اندازه ۱۵۰ سانتی‌متر مکعب کاهش اندازه داشته است که معادل یک توپ تنیس است.

دانشمندان هنوز نمی‌توانند در مورد علت دقیق و چرایی این مساله اظهار نظر کنند. اما برخی محققان معتقدند که بدن انسان و سیستم عصبی او دایم در حال کوچک شدن است و مغز نیز برای ایجاد تناسب با بقیه بدن از حجم خود می‌کاهد. برخی دیگر نیز بر این باور هستند که عادات و سبک‌زندگی انسان‌ها در این امر دخیل است.

۳- بیشتر حجم مغز انسان را آب تشکیل داده و کمبود آب در عملکرد آن اختلال ایجاد می‌کند

از دیگر دلایل قانع کننده برای نوشیدن آب زیاد در طول روز، عملکرد ضعیف مغز در نتیجه کم آبی است. در واقع باید بدانید که ۷۵ درصد از حجم مغز انسان را آب تشکیل داده است که این میزان معادل ۲ درصد آب کل بدن است. مغز حدود یک کیلو و ۴۰۰ گرم وزن دارد.

اگر مغز فقط ۲ درصد از آب خود را از دست بدهد عملکرد شناختی، حافظه و قدرت تمرکز انسان دستخوش تغییرات منفی خواهد شد.

۴- مغز نمی‌تواند درد را احساس کند

گیرنده‌های عصبی درد در مغز انسان وجود ندارد. یعنی مغز هیچ وقت درد نمی‌کشد و اصلا درد را نمی‌فهمد. این در حالیست که دیگر اعضای بدن به واسطه مغز می‌توانند متوجه درد بشوند.

به گزارش دانشمندان دانشگاه استنفورد، جراحان مغز و اعصاب برای انجام عمل‌های خود هیچ‌گونه ماده بیهوشی برای مغز استفاده نمی‌کنند و بیمار می‌توان در تمام مدت جراحی هوشیار باشد.

البته گفتنی است که در جمجمه، همانند دیگر اعضای بدن انسان گیرنده درد وجود دارد. لایه دربرگیرنده مغز هم درد را می‌فهمد به همین خاطر است که که وقتی ضربه‌ای به سر می‌خورد، انسان درد را احساس می‌کند.

۵- رژیم غذایی سخت سبب می‌شود تا مغز خودش را بخورد

دانشمندان کشف کرده‌اند افرادی که به اندازه کافی غذا نمی‌خورند و گرسنگی شدید می‌کشند ممکن است به نوعی بیماری موسوم به «خودخواری یا اتوفاژی ناشی از گرسنگی» در مغز مبتلا شوند. به این صورت که سلول‌های مغز وقتی انرژی کافی از غذا دریافت نمی‌کنند برای تامین اسیدهای چرب موردنیاز، خود را می‌خورند. وقتی این اتفاق روی می‌دهد، مغز شروع به لرزیدن کرده و سیگنال‌های افزایش اشتها و تمایل شدید برای صرف غذا را مخابره می‌کند.

البته باید بدانید که مقدار اندکی از خودخواری یا اتوفاژی برای بهبود عملکرد مغز بسیار مهم و حتی ضروری است. اما ادامه این فرایند برای مدت طولانی عواقب ناخوشایندی برای مغز بدنبال خواهد داشت.

۶- بخشی از مغز که مسئول حافظه است در راننده‌های تاکسی بزرگ‌تر از بقیه افراد است

محققان دانشگاه کالج لندن در جدیدترین بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده‌اند که حافظه و دانش راننده‌های تاکسی را با هیچ اپلیکیشنی نمی‌توان جایگزین کرد.

آنها با اسکن کردن مغز افراد معمولی و مقایسه آن با اسکن مغز راننده‌های تاکسی در شهر لندن به این نتیجه دست یافتند که این راننده‌ها هیپوکمپ بزرگ‌تری دارند. هیپوکمپوس مرکز یادگیری و حافظه در مغز است.

دلیلش هم این است که آنها دایم در حال یادگیری مسیرهای مختلف در خیابان‌ها و کوچه‌های پیچ‌درپیچ هستند و این امر در رشد این بخش از مغزشان اثر می‌گذارد.

۷- بخشی از مغز که امکان دیدن را برای انسان فراهم می‌کند اصلا به چشم‌ها نزدیک نیست

جالب است بدانید که لوب پس‌سری مرکز پردازش اطلاعات دیداری در مغز انسان و دیگر پستانداران است. این لوب عقب‌ترین بخش نیم‌کره مغز است. یعنی بخشی که مسئول دیدن است در دورترین بخش مغز نسبت به چشم واقع شده است.

به همین خاطر است که در صورت وارد شدن ضربه محکم به پس سر انسان می‌توان در بینایی او اختلال ایجاد کند.

۸- برخلاف باور عموم انسان قادر است از بیشتر بخش‌های مغز خود استفاده کند

یک باور غلط در میان مردم عمومیت یافته که می‌گوید انسان فقط از ۱۰ درصد مغز خود می‌تواند استفاده کند. اما به گزارش دانشمندان اصلا این طور نیست.

بر اساس نتیجه تحقیقاتی که در نشریه اختصاصی عصب‌شناسی منتشر شده، این باور عمومی به طور کامل تکذیب و بیان شده که انسان قادر است از همه توان مغز خود استفاده کند. حتی وقتی فرد خوابیده نیز مغز او در حال کار و فعالیت است.

۹- وقتی نوازنده‌های موسیقی به طور همزمان ساز می‌نوازند امواج مغزشان همگام با هم حرکت می‌کند

هنگام نواختن ساز به صورت گروهی مغز نوازنده‌ها با هم هماهنگ کار می‌کند

نواختن گروهی ساز در مغز انسان تاثیر اندازه‌ای دارد. دانشمندان در موسسه Max Planck در برلین بدنبال تحقیقات خود به این نتیجه رسیده‌اند که امواج مغزی نوازنده‌های گروه‌های موسیقی در زمان نواختن ساز با هم هماهنگ می‌شوند.

حتی وقتی نوازنده‌ها بخش‌های مختلفی از آهنگ را می‌نوازند نیز این هماهنگی ادامه دارد. این نشان می‌دهد که مغز انسان در درک و پیش‌بینی محیط اطراف بسیار بهتر از آنچه تصور می‌کنیم توانایی دارد.

۱۰- برخی از افراد نابینا می‌توانند از طریق گوش‌هایشان «ببینند»

بر اساس مطالعات صورت گرفته در دانشگاه مونترال کانادا، مغز انسان می‌تواند به روش‌های بسیار جالبی تغییر کاربری دهد. یعنی چه؟ هنگامی که دانشمندان مشغول تحقیق در مورد عملکرد مغز افرادی بودند که به صورت مادرزادی نابینا بدنیا آمده‌ بودند، متوجه شدند آن بخش از مغز که مسئول بینایی است، می‌تواند تغییر کاربری داده و به پردازش اطلاعات شنیداری بپردازد.

به این معنی که افراد نابینا می‌توانند صداها را در بخشی از مغز که افراد اطلاعات بصری را دریافت می‌کنند، «مشاهده کنند».

۱۱- فعالیت مغز هر فردی همانند اثر انگشت او منحصر به فرد است

با استفاده از اسکنی موسوم به fMRI، دانشمندان می‌توانند با نگاه کردن به مغزشان افراد مختلف را از هم تشخیص دهند.

با آزمایش فعالیت مغز بیش از یکصد نفر، محققان کشف کردند که فعالیت مغز هر فرد همانند اثر انگشت او منحصر به فرد است. در آینده، از این اطلاعات می‌توان برای درمان عصب‌شناسی مخصوص هر فرد بهره گرفت.

منبع:آخرین خبر/روزیاتو