پنج باور غلط و پنج باور درست در مورد تراپیست خوب!

big_errorکسی که تجربه ای در این مورد ندارد، چگونه بفهمد که یک تراپیست به کارش وارد است یا نه؟ قبل از اینکه شواهد لازم را در اختیار شما بگذارم، بگذارید اول 5 باور نادرست را در این مورد مطرح کنم.

باورهای نادرست:

1- روانشناسان و مشاورینی که به دانشگاههای معروف رفته اند، و یا سابقه کار طولانی دارند، حتما کارشان خوب است.

اصلا اینطور نیست. من مشاور فارغ التحصیل هاروارد میشناسم که همانجا هم تدریس میکند و کارش هیچ خوب نیست و مشاور دیگری را میشناسم که از یک دانشگاه خیلی معمولی و دور افتاده فارغ التحصیل شده و کارش عالی است. محل تحصیل به تنهایی تعیین کننده کیفیت کار مشاور نیست. از سوی دیگر بین سابقه کار و کیفیت کار مشاوره رابطه معنی داری وجود ندارد. هستند روانشناسان و مشاورین جوان و تازه نفسی که با انرژی بسیار زیاد و انگیزه بالا، در کارشان بسیار موفق هستند و از سوی دیگر مشاورینی با سابقه کار طولانی وجود دارند که اگر بازنشسته شوند، خدمت بزرگی به بشریت کرده اند!

2- روانشناسان و مشاورینی که مدرک دکتری دارند، حتما کارشان خوب است.

مدرک تحصیلی بالا چیز بدی نیست ولی الزاما دلیل بالا بودن کیفیت کار یک روانشناس و مشاور نمیشود. در واقع تنها مشاورینی که حتما باید دکتری داشته باشند، روانشناسان بالینی هستند. بیشتر مشاورین ازدواج و خانواده، مشاورین تحصیلی و تربیتی، مشاورین سلامت روان و روانشناسان عمومی دارای مدرک فوق لیسانس هستند و خدمات خوبی ارائه مینمایند. البته مدرک حد اقل فوق لیسانس برای ارائه خدمات مشاوره و روانشناسی ضروری است.

3- روانشاسان و مشاورینی که کتب متعدد و مقالات بسیار در مجلات علمی معروف منتشر کرده اند، حتما کارشان خوب است.

بازهم اصلا اینطور نیست. آنها که کتاب مینویسند و مقاله چاپ میکنند، همه محققان خیلی خوبی هستند و به احتمال زیاد در دانشگاهها تدریس میکنند. بعضی از آنها هرگز کار مشاوره انجام نداده اند. رئیس بخش آموزشی خود من در دانشگاه ماساچوستز – بوستون یکی از همینهاست که علیرغم چاپ مقالات بیشمار در سطح بین المللی، حتی بلد نبود یک جلسه مشاوره را برای تدریس شبیه سازی کند. البته هستند روانشناسان و مشاورینی که در هردو حوزه حاذق هستند ولی این رابطه الزامی نیست.

4- روانشناسان و مشاورینی که فقط از تکنیک های علمی روز دنیا استفاده میکنند، حتما کارشان خوب است.

الزاما خیر! مشاوره و روانشناسی در حد بسیار زیادی بستگی به توانایی ایجاد ارتباط با مُراجع دارد. روانشناسی و مشاوره مثل پزشکی ، مهندسی ، یا سایر علوم مشابه نیست که شرط آن فقط داشتن محفوظات علمی زیاد در ذهن است. تحقیقات نشان داده که بهترین مشاورین کسانی هستند که توانایی همدلی و برقراری ارتباط انسانی با مُراجعینشان را دارند.

5- روانشناس و مشاور خوب کسی است که در حوزه تخصصی خودش مشکلی نداشته باشد!

این یکی را گذاشتم برای آخر، چونکه بزرگترین اشتباه در مورد یک روانشناس و مشاور است. من خود یکی از طرفداران همین نظریه بودم و وقتی در ایران همکاران خود را برای مرکز مشاوره تحت مدیریتم انتخاب میکردم یکی ازمعیارهایم این بود که اگر طرف مشاور خانواده است، باید روابط خانوادگی خوبی داشته باشد. اگر مشاور بالینی است باید خود و اطرافیانش اضطراب و افسردگی نداشته باشند! اگر مشاور تحصیلی است، باید بچه هایش شاگرد اول باشند!! با همین باورهای غلط یکی از بهترین مشاورین خودم را به دلیل اینکه از همسرش جدا شده بود، اخراج کردم و به جای او کسی را آوردم که زندگی خانوادگی بسیار خوبی داشت. یک ماه بعد تمام مراجعین خانواده خود را که اولی برایمان جمع کرده بود، از دست دادیم!
بعدها به قول یکی از استادان امریکاییم فهمیدم که اتفاقا کسی که خودش مشکل داشته و دارد، بهتر میتواند حال مُراجعش را درک کند. البته باز هم الزاما اینطور نیست. بعد از خودم پرسیدم و متوجه شدم که بهترین دکتر یورالوجیستی که میشناختم در اثر بیماری کلیه از دنیا رفت! یکی از بهترین روانشناسان بالینی که میشناختم همسرش افسردگی شدید داشت و خودش هم مشکلاتی داشت مثل همه مردم. در شیراز مرحوم دکتر منصور حق شناس که از بزرگترین متخصصین آنکولوژی بود خودش اخیرا بدلیل سرطان از دنیا رفت. رئیس پلیس آگاهی شیراز که به تیزهوشی و زرنگی و قدرت بدنی و سرعت عمل معروف بود، چند سال پیش، گول یک صحنه سازی ساده را خورد و کشته شد. مگر مکانیک اتومبیلش خراب نمیشود؟ برقکار ، برق خانه اش اتصالی نمیکند؟ کامپیوتر متخصص آی تی ویروس نمیگیرد؟ کاری به اینکه مشاور شما در زندگی خودش دچار مشکل هست یا نه نداشته باشید. به دنبال معیارهایی که از اینجا ببعد میگویم بگردید:

باورهای درست:

برخلاف باورهای نادرست فوق که هیچ مبنای علمی ندارند، باورهای پنج گانه ذیل همگی بر اساس تحقیقات مدون دانشگاهی استخراج شده اند و به شما کمک میکنند که بهترین روانشناس و مشاور را برای خود انتخاب کنید.

1- یک مشاور خوب، قبل از انتخاب روش درمانی خود، اول با مُراجع ارتباط برقرار میکند و فرهنگ او را محک میزند تا ببیند چه مدلی بهتر از همه برای او مفید است؟ یک مشاور خوب کلیشه ای کار نمیکند و روش کارش از فرد به فرد بر مبنای نیازهای او متفاوت است.

2- کار یک روانشناس و مشاور خوب، مراجع مدار است، نه مشاور مدار. او مدام با مراجع خود چک میکند که آیا از فرایند مشاوره راضی است و پیشرفتی در حال خود میبیند؟ آیا احساس راحتی میکند؟ هنگام طرح سوالات حساس از مراجع خود اجازه میگیرد و به او اختیار میدهد که پاسخ ندهد. در این شیوه، مراجع متخصص زندگی و حال خودش است و مشاور متخصص در رشته تحصیلی خود. او فقط در کنار مراجع او را حمایت میکند تا بهترین تصمیم را برای خود بگیرد و بر مشکلات روحی خود فایق آید.

3- یک روانشناس و مشاور خوب، شنونده بسیار خوبی است. بیشتر وقت مشاوره را برای حرف زدن مراجع اختصاص میدهد. او از مهارتهای ارتباطی بالایی برخوردار است و میتواند با رنج مراجع ارتباط برقرار کرده و همدلی نماید. مراجع باید از جلسه اول احساس کند که مشاور او را درک میکند، برای او اهمیت قائل است و با حال او ارتباط برقرار کرده است. مشاور خوب صد در صد قابل اعتماد است و میتوان رازهای مگوی زندگی را با او در میان گذاشت.

4- یک روانشناس و مشاور خوب، بدنبال نقاط قوت مراجع خود میگردد تا با استفاده از آنها نقاط ضعف او را درمان کند. او مدام مراجع خود را تحسین میکند و در مورد پیشرفت او صحبت میکند، نه اینکه همه چیز را به خودش نسبت بدهد و از خود قدردانی بعمل بیاورد! مشاور خوب تمایل دارد که قدرت را به مراجع خودش بدهد و مشاور نابلد سعی میکند که در جریان تراپی موضع بالای خود را حفظ کند تا یکوقت مراجع رویش زیاد نشود!

5- یک روانشناس و مشاور خوب با هر فرهنگی میتواند کنار بیاید و هرگز مراجعین خود را مورد قضاوت قرار نمیدهد. او ارزشهای خود را به کسی تحمیل نمیکند و با کسانی که مخالف عقاید او هستند هم مثل دیگران با نهایت احترام برخورد میکند. یک مشاور خوب کاملا بیطرف است و در صورتی که مراجعین او یک زوج یا یک خانواده را تشکیل بدهند، هیچکدام از آنها احساس نمیکنند که مشاور طرف دیگری را گرفته است. برعکس هرکس فکر میکند که مشاور به او بیش از دیگران اهمیت میدهد و احترام میگذارد.

رزا خورشیدی مشاور خانواده LMFT – با نگاهی آزاد به سایکالاجی تودی 5 نوامبر 2015 www.rozakhorshidi.com


Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733