روانشناسی دروغ

چرا دروغ می‌گوییم؟

پاسخ ساده‌اش اين است: براي اين كه آسان است. تقريباً همه مردم دروغ مي‌گويند و اغلب آن‌ها در اين كار مهارت دارند. شواهد نشان مي‌دهد كه اغلب مردم دروغگويي را در همان سنين اوليه ياد مي‌گيرند. كودكان تقريباً در سن 3 سالگي براي اين كه خود را به مشكل نيندازند دروغ مي‌گويند. در 5 سالگي، وقتي پاي تنبيه در ميان باشد، اغلب كودكان دروغ‌گويان ماهري هستند.
به گفته گيل سالتز، روان‌پزشك بيمارستان نيويورك، نكته جالب اين است كه به كودكان ياد داده مي‌شود تا براي محافظت از احساسات ديگران، و خوشامد آن‌ها دروغ بگويند. پدر و مادرها از همان سنين كودكي به فرزندانشان ياد مي‌دهند كه اين گونه «دروغ‌هاي مصلحت‌آميز» را بيان كنند. براي مثال، «به خاله بگو چقدر توي اين لباس خوشگل شده.»
دروغ گفتن براي محافظت از فردي ديگر، مشكل‌تر است. براي مردم، دروغ گفتن براي محافظت از خودشان و پوشاندن خطاهايشان، طبيعي است امّا محافظت كردن از فردي ديگر، كمي پيچيده‌تر است و به تجربه بيشتري نياز دارد. اما هنگامي كه مردم به سن بلوغ مي‌رسند، ديگر دروغ‌گويي به صورت طبيعت ثانويه آن‌ها در آمده است.

مردم درباره چه چيزي دروغ مي‌گويند؟

دروغگويي در افراد بالغ به منظورهايي فراتر از اجتناب از تنبيه شدن صورت مي‌گيرد، هر چند اغلب افراد بالغ براي دريافت نكردن برگه جريمه رانندگي يا تخلفات جدّي‌تر به دروغگويي روي آورده‌اند. به عقيده رابرت فلدمن، روان‌شناس دانشگاه ماساچوست، افراد بالغ مي‌خواهند چگونگي نگريستن ديگران به خود و نيز چگونگي نگريستن خودشان به خودشان را كنترل كنند.
به گفته فلدمن، مردم دروغ مي‌گويند تا مطلوب‌تر و خوشايندتر جلوه كنند و در يك موقعيت اجتماعي، ديگران را تحت تاثير قرار دهند. در واقع، آن‌ها مي‌خواهند عزّت‌نفس خود را بالا ببرند. به عقيده فلدمن، مردم به محض آن كه عزّت نفسشان را در خطر ببينند، دروغ خواهند گفت.آن‌ها درباره نوع ماشيني كه دارند، محل زندگيشان و مقدار درآمدشان به دروغگويي خواهند پرداخت.
براساس نتيجه مطالعه‌اي كه در مجلّه «روان‌شناسي پايه و كاربردي» منتشر شده است، 60 درصد افراد مورد مطالعه در خلال يك مكالمه 10 دقيقه‌اي حداقل يكبار دروغ گفته‌اند و ميانگين تعداد دروغگويي‌ها براي هر نفر 92/2 بوده است.
مردم به طور مرتب به خودشان نيز دروغ مي‌گويند. آن‌ها درباره مقدار كاري كه بايد براي خاتمه دادن يك پروژه انجام دهند، ميزان غذايي كه در روز مي‌خورند، و بسياري موارد ديگر به خودشان دروغ مي‌گويند. اين نوع دروغ‌ها صرفاً در خدمت فرار از واقعيت‌ها و نوعي گول‌زدن خود است.
برخي از افراد بيشتر از ديگران دروغ مي‌گويند. در واقع، بعضي‌ها آن قدر دروغ مي‌گويند كه اعتماد ديگران را از دست مي‌دهند و حرف‌هاي راست آن‌ها نيز دروغ پنداشته مي‌شود. مطالعه‌اي كه در دانشگاه كاليفرنياي جنوبي بر روي دروغگويان آسيب‌شناختي (پاتولوژيك) صورت گرفته نشان مي‌دهد كه اين افراد از نظر مغزي تفاوت‌هايي با ديگران دارند.
اصلی ترین مسائلی که افراد در روابط شان در مورد آن دروغ می گویند.

۱) احساسات منفی خود نسبت به خانواده یا دوستان طرف مقابل. افراد درباره دوست داشتن افرادی که برای طرف مقابل شان مهم هستند، دروغ می گویند
۲) در مورد سن، وزن و وضعیت سلامت خود.
۳) وقت گذاشتن برای با هم بودن. افراد در مورد دلیل این که چرا نمی توانند باهم باشند یا یکدیگر را ببینند، دروغ می گویند. مثلا می گویند: «سرم خیلی شلوغ است، کارهای زیادی دارم، درحال حاضر وقت ندارم.»
۴) چقدر پول درمی آورند، درآمدشان، ارثیه ای که به آنها رسیده و یا سرمایه هایشان و گاهی حتی در مورد میزان بدهی های خود نیز به دروغ متوسل می شوند.
۵) احساس خود نسبت به همسر قبلی خود. آنها اغلب بیزاری های خود نسبت به آنها را بزرگ جلوه می دهند. آنها درباره احساسات و علایق خود نسبت به دوستان و همکاران خود نیز دروغ می گویند.
۶) درباره مصرف موادمخدر، سیگار کشیدن.
۷) فعالیت هایی که از آن لذت می برند. آنها در مورد چیزهای لذتبخشی که طرف مقابل شان دوست دارد آنها را انجام دهد، دروغ می گویند.
۸) احساسات منفی درباره ظاهر فیزیکی طرف مقابل. کسانی که عاشق می شوند در مورد علاقه خود به قیافه، سن و طرز لباس پوشیدن طرف مقابل به او دروغ می گویند.
۹) احساسات منفی خود در مورد شغل او. افراد به دروغ شغل، رشته، حرفه و انتخاب های طرف مقابل خود را دوست دارند و به آنها احترام می گذارند.

● ۵ دلیل اصلی که زوج ها به هم دروغ می گویند

صداقت یکی از ویژگی هایی است که ما در روابط سالم به دنبال آن هستیم. این ویژگی پسندیده ای است که در هر دو طرف وجود داشته و می تواند بین آنها اعتماد را پایه گذاری نماید. رابطه بدون اعتماد می تواند سبب سوءتفاهم های فراوان، رنج عاطفی، عدم اطمینان و شکست در ارتباط گردد. این مسئله حتی در صورتی که کشمکش پایدار عدم اطمینان و عدم صداقت در میان باشد، می تواند به طور پنهانی موجب از هم پاشیدن رابطه شود.

همان طور که می دانیم، روراست بودن در روابط از اهمیت خاصی برخوردار است، اما این همیشه بدان معنا نیست که همه زوج ها با هم صادق هستند. همه ما به احتمال زیاد در برخی موارد در زندگی مان دروغی گفته ایم یا حداقل سعی کرده ایم که از بیان حقیقت سرباز زنیم. این یک مکانیسم دفاعی است که ما از آن برای جلوگیری از ایجاد مشکل یا مقابله با آن استفاده می کنیم. اگرچه، درک و فهم دلایل ترس از صادق بودن به طور شگفت انگیزی می تواند به زوج ها کمک تا به واسطه آن عدم اطمینان و کمبود اعتماد در روابط شان را از بین ببرند.

● چند دلیل برای دروغگویی افراد

۱) ترس از به دردسر افتادن. اگر شما از آن دسته افرادی هستید که به طور خودکار طرف مقابل تان را مورد انتقاد قرار می دهید تا با او روراست باشید، فرصت خوبی است تا آنها را وادار کند تا نخواهند با شما صادق باشند و همه چیز را به شما بگویند. این یک تقویت کننده منفی است که سبب ایجاد مانعی برای به اشتراک گذاری احساسات و واکنش ها آنها گشته و در نتیجه موجب پنهان شدن و در لاک خود فرو رفتن آنها می شود.

۲) ترس از آزار دادن طرف مقابل. اغلب مواقع، افراد به دلیل محافظت از احساسات فردی که برایشان مهم است، دروغ می گویند. در این شرایط، عدم صداقت مسئله را درست یا قابل قبول نمی کند، اما منطقی است که آنها نخواهند شما حقیقت را کشف کنید. زیرا این موجبات ناراحتی و ایجاد احساسات بد در شما را فراهم می آورد.

۳) آنها می خواهند دیگران آنها را تأیید کنند. بسیاری از افراد دوست دارند طرف مقابل شان احساسات آنها را صادقانه تأیید کرده و دوست شان بدارند و این همان موضوعی است که آنها همیشه با آن در کشمکش هستند. این موضوع می تواند باعث گردد تا افراد طوری دروغ بگویند که شاید درباره واقعیت مبالغه شود یا آنها مجبور شوند به خاطر این که دوست دارند موافقت شما یا شخص دیگری را جلب کنند، داستانی را از خود بسازند.

۴) جدا شدن از یک عادت ناپسند. ممکن است برای شخصی که همیشه با عدم صداقت یا سرپوش نهادن بر عواطف واقعی خود با مشکل مواجه بوده است، کنترل دروغگویی بسیار دشوار باشد. به محض بیان نکردن حقیقت، این مسئله تبدیل به یک عادت و الگو می گردد و ممکن است برای شخصی که تصمیم گرفته دست از این کار بردارد و درستکار و راستگو باشد، مشکلاتی به وجود آورد.

۵) ناتوانی در بیان احساسات. برای برخی، گفت وگو در مورد احساسات شخصی کاری بسیار دشوار است. وقتی دوست نداشته باشیم درباره این احساسات صحبت کنیم یا این که ندانیم چگونه باید به طور موثری رابطه برقرار کنیم، صحبت نکردن در مورد آنها یا پنهان کردن احساسات واقعی برای برخی افراد ساده تر می گردد.

اکنون که دلایل بی صداقتی افراد با همسران یا طرف مقابل شان را متوجه شدیم، به طور قطع این تصدیقی برای خوب بودن دروغ و پنهان کردن حقایق نیست. با وجود این، مطالب ذکر شده می تواند نوعی بینش بر این مسئله باشد که هر دو طرف چگونه می توانند بر برقراری حقیقت و رابطه ای آشکار و صادقانه موثر واقع شوند. زوجین می توانند بر مهارت های برقراری ارتباط که آنها را در بیان حقیقت یاری می کند، بدون این که خطر یا پیامدی برایشان به وجود آورد، کار کنند. مشاوره های فردی هم می تواند به آنها کمک کند تا بر احساس عزت نفس یا شناخت و بیان عواطف خود تأثیر بگذارند. فهم علت دروغگویی هم می تواند در افزایش صداقت و تقویت روابط موثر باشد.

دروغگويان آسيب‌شناختي

پژوهگشران 108 نفر را مورد مطالعه قرار دادند. پس از انجام آزمون‌هاي روان‌شناختي، 12 نفر از آن‌ها در رده دروغگويان آسيب‌شناختي قرار گرفتند. پژوهشگران 21 نفر كه نتيجه آزمايششان طبيعي بود را نيز براي مقايسه و كنترل برگزيدند. سپس از همه اين افراد آزمايش fMRI به عمل آمد.
نتيجه fMRI نشان داد كه دروغگويان آسيب‌شناختي نسبت به آن 21 نفر كه آزمايششان طبيعي بود داراي اتصالات بسيار بيشتري در مغزشان هستند. پژوهشگران در حال حاضر چنين نتيجه‌گيري كرده‌اند كه اين تفاوت باعث مي‌شود كه دروغگويان آسيب‌شناختي مهارت بيشتري در «هنر» دروغگويي داشته باشند. البته براي نتجه‌گيري قطعي به پژوهش‌هاي بيشتري نياز است. واقعيت اين است كه برخي از مردم دروغگويان بهتري نسبت به بقيه هستند امّا همه بالاخره اينجا و آنجا دروغ مي‌گويند. به گفته فلدمن، افراد برون‌گرا بيشتر از افراد درون‌گرا دروغ مي‌گويند، مردان بيشتر از زنان دروغ نمي‌گويند، و تقريباً همه در محيط كار دروغ مي‌گويند.
مردم به كساني كه به آن‌ها عشق مي‌ورزند بيشتر از كساني كه فقط با آن‌ها آشنايي دارند دروغ مي‌گويند زيرا آسان‌تر است. ومردم به معشوق يا همسرشان بيشتر از بقيه دورغ مي‌گويند زيرا راستگويي ممكن است بيشتر از دروغگويي دردسر ساز باشد.

نشانه‌هاي دروغگويي

سالتز عقيده دارد كه روش صد در صدي براي اين كه بفهميم فردي دارد دروغ مي‌گويد وجود ندارد امّا برخي رفتارها را مي‌توان مورد توجه قرار داد:
• اجتناب ازتماس چشمي. آيا فرد به پائين يا اطراف نگاه مي‌كند؟
• تغيير آهنگ صدا. آيا فرد بلندتر يا آهسته‌تر و يا تندتر از معمول صحبت مي‌كند؟
• زبان بدن. آيا فرد آرام ندارد، وول مي‌خورد، با دست جلوي دهان يا صورتش را مي‌پوشاند؟
• تناقض با حرف‌هاي قبلي. آيا گفته‌هاي شخص با حرف‌هاي قبليش تناقض دارد؟
همه مردم به دلايل مختلف دروغ مي‌گويند. بعضي ممكن است بيشتر از ديگران دروغ بگويند و برخي ممكن است به كمك روان درمانگر نياز داشته باشند.

منبع:www.ravanyar.com
www.beytoote.com/

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733