ئ

ء

 ء، (همزه) در میان حروف سی‌ودو گانه الفبای فارسی شکلی از ملحقات حرف «الف» (صامت) است. شکل جدای آن (ء) و در حالت‌های گوناگون با ترکیب دیگر اشکال بصورت (آ – أ – ئ – ؤ) و نیز بجای حرف‌واج ««ی» نکره بصورت (هٔ) نوشته می‌شود. همزه از نظر آواشناسی در میان واج‌های زبان فارسی بطور مستقل یک صامت است که به اشکال (ء – ا) نوشته می‌شود ضمناً حرف «عین» نیز در آواشناسی فارسی با همزه تقریباً واجی یکسان‌اند.

کاربرد الفبای عربی برای نشان دادن آواهای زبان فارسی، از آنجا که این دو زبان از دو شاخهٔ زبانی متفاوت اند، مشکلات زیادی را برای فارسی‌زبانان به‌وجود آورده است. یکی از این مشکلات مربوط به صامت همزه می‌شود. وضعیت این حرف نامشخص است. گاهی با مصوت «ا» یکی دانسته می‌شود و زمانی به عنوان حرف مستقل از آن یاد می‌شود مانند لغت‌نامه دهخدا  و در فرهنگ معین هر چند الفبای فارسی را داری سی‌وسه حرف می‌دانند و صامت همزه را دومین حرف الف‌با معرفی می‌کنند اما به حرف «ب» که می‌رسند آن را هم حرف دوم می‌خوانند(!) و ترتیب همان‌جور حفظ می‌شود تا حرف «ی» که حرف سی‌ودوم شمرده می‌شود نه سی‌وسوم!

این آشفتگی در دستور خطّ فارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به تناقض‌گویی کشیده شده است که موضوع بحث فعلی نیست. اما باید تصویب شود که همزه جزیی از خانواده الف باید باشد. زیرا تلفظ آن با کمک همان اعضایی از دستگاه صوتی انسان انجام می شود که الف را تلفظ می کنند، نه “واو” یا “یاء” را!

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Leave a Reply

نمایشگاه مجازی فارس، ارایه دهنده محتوای فاخر فارسی، مقالات مفید و گلچین شده از سراسر وب
+98-936-917-5733